zemin zemin Web ile ilgili ne var ne yoksa..

MONDROS ATESKES ANTLASMASI
(30 EKIM 1918)

Ingiltere Devleti temsilcisi Amiral Calthrope ile Osmanli Devleti temsilcisi Bahriye Naziri Rauf Bey'in baskanliklarinda süren görüsmelerden sonra 30 Ekim 1918 tarihinde imzalanan Mondros Ateskes Antlasmasi hükümleri söyleydi:

1.Çanakkale ve Istanbul Bogazlari'nin açilmasi ve Karadeniz'e serbestçe geçis, Çanakkale ve Istanbul Bogazlari'nin Itilaf Devletleri tarafindan isgali
2.Türk sularindaki tüm torpil tarlalari ile torpido ve kovan yerleri, diger engellerin yerleri gösterilecek ve bunlari taramak veya kaldirmak için istenildiginde yardim edilecektir.
3.Karadeniz'de bulunan torpil yerleri hakkindaki bilgiler verilecektir.
4.Itilaf Devletleri'nin savas esirleri ile Ermeni esirleri, tutuklulari Istanbul'da toplanacak ve kayitsiz kosulsuz Itilaf Devletleri'ne teslim edilecektir.
5.Sinirlarin korunmasi ve iç güvenligin saglanmasi için gerekli görülecek askeri kuvvetten baskasi hemen terhis edilecek. (Isbu askeri kuvvetin sayisi durumu Itilaf Devletleri tarafindan Osmanli Devleti ile görüsüldükten sonra kararlastirilacaktir.)
6.Osmanli kara sularinda güvenlik ve buna benzer konular için kullanilacak küçük gemiler disinda, Osmanli sularinda veya Osmanli Devleti tarafindan isgal edilen sularda bulunan bütün savas gemileri teslim olunup Osmanli liman veya limanlarinda tutuklu bulundurulacaktir.
7.Itilaf Devletleri, güvenliklerini tehdit edici bir durum oldugunda herhangi bir strateji noktasini isgal hakkina sahip olacaklardir.
8.Bugün Osmanli Devleti isgali altinda bulunan bütün liman ve demiryollarindan Itilaf Devletleri gemilerinin yararlanmasi ve Itilaf Devletleri'yle savas halinde bulunanlara karsi kapali bulundurulmasi. Osmanli Devleti gemileri de ticaret ve ordunun terhisi konusunda buna benzer kosullarda yararlanacaklardir.
9.Itilaf Devletleri, Osmanli Devleti'ne ait tersane ve limanlardaki bütün gemi onarim ve araçlarini kullanacaklardir.
10.Toros Tünelleri'nin Itilaf devletleri tarafindan isgali
11.Iran'in kuzeybati bölgesindeki Osmanli Devleti kuvvetlerinin derhal savastan önceki sinir gerisine çekilmesi konusunda önceden verilen emir uygulanacaktir. Kafkasya ötesinde önceleri Osmanli kuvvetleri tarafindan bir bölümü bosaltilan yerlerin geri kalan bölümü de Itilaf Devletleri tarafindan yerinde incelenerek, istenirse bosaltilacaktir.
12.Hükümet haberlesmeleri disindaki telsiz ve kablolar Itilaf Devletleri memurlari tarafindan denetlenecektir.
13.Denizcilige, askerlige ve ticarete ait maddelerin ve malzemelerin tahrip edilmesi önlenecektir.
14.Osmanli Devleti'nin gereksinimi karsilandiktan sonra geri kalan kömür, akaryakit ve deniz gereçleri satin alinacak, bunlarin hiçbiri dis ülkelere satilmayacaktir.
15.Tüm demiryollari Itilaf Devletleri subaylarinin denetimine verilecektir. Bu demiryollari arasinda halen Osmanli Devleti'nin denetiminde bulunan Kafkas Demiryollari dahildir.Isbu Kafkas hatlari serbest ve tam olarak Itilaf Devletleri memurlarinin idaresi altina verilecektir. Halkin gereksiniminin karsilanmasi göz önünde tutulacaktir. Bu maddeye Batum'un isgali dahildir. Osmanli Devleti Batum'un isgaline karsi koymayacaktir.
16.Hicaz, Yemen, Asir, Suriye ve irak'ta bulunan Muhafiz Kitalari, en yakin Itilaf Devleti komutanina teslim olunacaktir. Kilikya'da bulunan kuvvetlerin düzeni korumasi için gerekli sayidan çogu 5. maddedeki kosullara uyularak, kararlastirilacak sekilde geri çekilecektir.
17.Trablus ve Bingazi'de bulunan Osmanli Devleti Subaylari en yakin Italyan kuvvetlerine teslim olacaklardir. Osmanli Devleti, teslim emrine uymadiklari taktirde, bunlarla haberlesmeyi ve yardimi kesmeyi kabul eder.
18.Misratada dahil olmak üzere Trablus ve Bingazi'de isgal edilen limanlarin en yakin Itilaf muhafiz kitalarina teslimi gerekmektedir.
19.Alman, Avusturya deniz, kara ve sivil memurlarin ve uyruklarinin bir ay içinde ve uzak yerlerde bulunanlarin bir aydan sonraki en kisa zamanda Osmanli Devleti'ni terk etmeleri
20.Besinci madde geregince terhis edilecek Osmanli Devleti kuvvetlerine ait donanim, silahlar ve cephane tasima araçlarinin kullanilmasina ait verilecek emirlere uyulacaktir.
21.Itilaf Devletleri'nin çikarlarini korumak için Iase Nezaretinde Itilaf temsilcisi bulundurulacak ve kendilerine bu yolda gerekli görülen bütün bilgiler verilecektir.
22.Osmanli savas esirleri Itilaf Devletleri'nce tutulacaktir. Sivil savas esirleri ile askerlik yaslari disinda olanlarin birakilmasi göz önünde bulundurulacaktir.
23.Osmanli Devleti Ittifak Devletleri ile tüm iliskisini kesecektir.
24.Vilayet-i Sitte'de (alti ilde: Erzurum,Van, Harput(Elazig), Diyarbakir, Sivas, Bitlis) karisiklik çiktiginda bu illerin herhangi bir bölümünün ele geçirilmesi hakkini Itilaf Devletleri sakli tutar.
25.Itilaf Devletleri ile Osmanli Devleti arasinda çatisma 1918 yili Ekiminin otuz birinci günü yerel saatle ögle zamani kesilecektir.

MONDROS ATESKES ANTLASMASI'NIN ÖNEMI

Bu ateskes antlasmasinin hükümleri geregince Osmanli Devleti fiilen tarihe karisiyordu. Çünkü, bu bir ateskes degil kayitsiz kosulsuz bir teslim belgesi idi. Yaklasik sekiz yil savastan sonra, bir zamanlarin muhtesem Osmanli Devleti perisan bir sekilde yenilmis, ordulari dagilmis, morali çökmüs, savaslarda büyük insan kayiplarina ugramis, kaynaklari tükenmis, galiplerin kendisi hakkinda verecegi karara razi ve kadere boyun egmis bir görünümdeydi. Ordu dagiliyor, silah, cephane ve ulasim yollari ile tüm haberlesme araçlari ve liman, tersaneler Itilaf Devletleri'nin denetimine birakiliyordu. Itilaf Devletleri'ne, 7. maddeye dayanarak, ülkenin herhangi bir yerini isgal hakki taniniyor, Dogu Anadolu'da bir Ermeni Devleti kurulmasi için olanak hazirlaniyor ve Itilaf Devletleri'ne isgallerine yardimci olunacagi belirtiliyordu.

Itilaf Devletleri, özellikle Ingiltere, savastan yenik çikmis olan Almanya, Avusturya ve Bulgaristan'a Osmanli Devleti'ne uyguladiklari paylasma politikasini izlemiyorlardi. Almanya, Avusturya ve Bulgaristan'in topraklarina ateskes imzaladiklari tarihte Itilaf devletleri askerlerince girilmisti. Oysa Osmanli Devleti ateskes imzaladigi tarihte ülkesine düsman askeri girmemisti. Ingiltere, Mondros'un imzalanmasindan sonra Türk Ulusu'na dogu ulusu gözüyle bakiyor, Türk Ulusu'nu padisahin buyrugu altinda bir sürü olarak görüyor ve padisah elde edilince tüm ulusun da avuç içinde olacagini düsünüyordu. Lloyd George'nin plani, Yunanistan'i yeter derecede güçlendirmek ve Güney Kafkasya'da Rusya ile Osmanli Devleti arasinda kalmis olan hükümetlere yardim edip, Osmanli Devleti'ni dogudan ve batidan istila ve baski altina almakti. Avrupa'nin hasta adami ölmüs ve mirasini paylasmak birinci derecede Ingiltere'nin sonra Fransa ve digerlerinin eline kalmisti. Rusya savastan çekilmis oldugu için Dogu Sorunu nu Ingiltere ve Fransa'nin diledikleri gibi çözebileceklerdi. Avrupa'yi pasta dilimleri gibi, ulusal sinirlara bakmaksizin bölen, II. Dünya Savasi'nin tohumlarini daha o zaman eken Itilaf Devletleri tüm Orta Dogu'yu, yani Osmanli Devleti'nin topraklarini yagma edebilecek sekilde ele geçirmislerdi. 1878'den beri Osmanli Devleti ile ilgili politikasini degistirmis bulunan Ingiltere, Osmanli Devleti'nin artik yasayamayacagina karar vermisti.Yüzyillardir güneye inmek isteyen Rusya'nin Balkanlar üzerinden Bogazlara ve Kafkasya üzerinden ise Iskenderun ve Basra Körfezleri'ne ilerleyisinin ve buralari ele geçirmesinin Osmanli Devleti tarafindan durdurulamayacagini gören Ingiltere, 1. Dünya Savasi sonunda, kendi politikasini uygulama olanagi buldugundan Kafkasya'daki Rus ilerleyisini durdurmak için Ermenistan ve Balkanlar'da ilerleyen Rus tehlikesine karsi da Ege Denizi'ne egemen, Bati Anadolu'yu hatta Kibris'i da içine alan güçlü bir Yunanistan yaratmak ve Ingiltere'nin desteginde bu devletleri Rusya'ya karsi tampon olarak kullanmak, bu sayede Ingiltere'nin sömürge yollarinin güvenligini saglamak istiyordu. Iste Mondros Ateskes Antlasmasi Ingiltere'nin bu politikasinin ürünü olarak Ingiltere temsilcisi Amiral Calthrope'nun dikte ettirdigi sekilde kabul edilmisti.

 

200 karakter kaldı

Bu yazıya hiç yorum yapılmamış