Yüksek Ateş hakkında bilgiler

Yüksek Ateş hakkında bilgiler

 


Ateşli Çocuğa Yaklaşım Ne Olmalıdır?

Ateşli çocuk genellikle huzursuzdur, iştahsızdır ve vücut su kaybetmiştir. Ateşin yükselmesi ile vücut metabolizmasında her 1oC için %10-12’lik bir artış olmaktadır, buna bağlı olarak da vücudun oksijen ve su ihtiyacı artmaktadır. Özellikle 6 ay - 6 yaş arası çocuklarda yüksek ateş oryantasyon bozukluğu, halüsinasyon ve deliriuma, febril konvülzyona (ateşli havale) yol açabilir. Bundan dolayı ateşin düşürülmesindeki esas neden çocuğun rahatlamasını sağlamaktır.

Bugün çocuklarda ateş düşürücü olarak kullanılan bir çok ilaç bulunmaktadır. Bu ilaçlar farklı mekanizmalar ile ateşi düşürür, ancak unutulmaması gereken hangi ilaç seçilirse seçilsin kalıcı bir etki sağlamak için ilacın çocuğun ağırlığına uygun dozda düzenli olarak verildiğine dikkat edilmesi gerektiğidir. Hemen tüm ilaçların gereksiz kullanımlarında zararlı etkileri olabileceğinden, bir uzmana çocuk için gerekli olan doz danışılarak uygun ilacın seçimi yapılmalıdır.

Soğuk uygulama ateşin düşürülmesinde ilaçlara yardımcı olmak, ilaçların faydasız olacağı durumlarda ateşi düşürmek amacı ile veya allerjik veya karaciğer yetmezliği gibi ilaç kullanmaya engel durumu olan hastalarda uygulanabilir. Soğuk uygulama 29-32oC arasında ılık su ile yapılmalıdır. Alkol hızla vücut ısısını düşürebileceğinden çocuklarda kesinlikle kullanılmaz.

Sonuç olarak ateşin 38-39oC olduğu durumlarda bebek yakından izlenmeli, ateş 24 saatte düşmüyorsa mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Eğer ateş 39oC ya da üzeri ise vakit geçirilmeden doktora başvurulması uygun olur.

Eyvah! Bebeğim ateşler içinde yanıyor, ne yapsam şimdi? Doktora mı gitsem, yoksa bir şurup mu versem? Hangimiz acaba hayatımızın bir döneminde bu sorunla karşılaşmadık. Yüksek ateş bebeği olan veya olmayan bir çok kişi için iç içe yaşanılan bir durum. Bedenimizin normal işlevlerinden birisi olan ateş yükselmesi konusunda acaba ne kadar şey biliyoruz?

Basit bir anlatım ile ateş, beden ısısının normal günlük oynamalarının üzerine çıkması olarak tanımlanmaktadır. Normal vücut ısısına ait sınırları belirlemek güçtür ve genel olarak 36.1 - 37.8 oC olarak kabul edilir. Bu ısı çevre ısısındaki değişikliklere rağmen sabit tutulabilmektedir. Normal kişilerde 24 saat içinde beden ısısında ufak değişiklikler olmaktadır; örneğin sabah erken saatlerde en düşük, saat 1600 - 1800 arasında ise en yüksek düzeydedir. Çocuklarda vücut ısısı erişkinlerden daha yüksektir ve ısı bu saatlerde 38.5oC a kadar yükselebilmektedir. Bir yaş civarında vücut ısısında erişkin düzeylere doğru bir düşüş gözlenir.

Ateş, çeşitli enfeksiyon hastalıkların sık görülen bir belirtisidir. İnsanın da içinde yer aldığı omurgalıların evrimsel gelişmesi içinde hastalık yapan mikroorganizmalara karşı kazanılan savunma yollarından birisi de ateştir. Ateşin vücudun savunma mekanizmaları üzerindeki olumlu etkileri infeksiyonun olduğu bölüme nötrofil olarak adlandırılan ve mikroorganizmaları yok etmekle görevli kan hücrelerinin göçünü artırmak ve interferon olarak bilinen ve gene bağışıklık sistemi hücrelerinden salgılanan bu maddenin yapımını, ayrıca virus ve tümöre karşı bu maddenin aktivitesini artırmaktır. Bunun yanında ateş mikroorganizmaların çoğalması için gerekli olan optimum çevre ısısını değiştirmek yolu ile de infeksiyonun durdurulmasını sağlamaktadır.

Enfeksiyonlarda bu kadar yararlı etkileri olduğu gösterildiği halde ateş çoğunlukla hemen herkes tarafından zararlı bir şeymiş gibi değerlendirilir. Bu da çok haksız bir değerlendirme sayılmaz çünkü, ateş yükselmesinin canlı yönünden bir çok yararı olsa da bunun da bir dengede olması gerekir. Denge bozulduğunda ateş zararlı da olabilir. Zararları içinde en iyi bilineni febril konvülzyonlardır (ateşli havaledir). Bunun dışında ateş Merkezi Sinir Sistemi başta olmak üzere bir çok dokuda zedelenmeye de neden olabilmektedir.

Ateş; bir hastalık teşhisi olmayıp bir bulgudur, bu nedenle aşırı araştırılmalara girilmeden önce ateşe neden olan durumun ve gerçekte ateş olup olmadığının hemen teşhis edilmesi gerekir. Bebek bir aydan küçük ise ateş çok önemli bir bulgu olabilir. Bazen tek ve en erken bulgudur. Ancak, yenidoğan olarak adlandırılan yaşamın ilk bir aylık döneminde bebek vücut ısısını tam ayarlayamadığından ağır hasta yenidoğanlarda enfeksiyona rağmen ateşin normal hatta düşük bile olabileceği de akılda tutulmalıdır. Ateş ölçümü hasta çocuğun değerlendirilmesinin çok önemli bir bölümünü oluşturur, çoğunlukla anne ve baba çocuğun ateşini, ateş düşürücü vermek veya hekimi aramak konularında karar vermek için ölçer.


Ateş Ölçümü En Güvenilir Şekilde Nasıl Yapılabilir?

Ağız, rektal yol (makat), koltuk altı veya çok nadir olarak da kulak yolu vücut ısısını ölçmek için kullanılan yollardır. Koltuk altı ısısı, gerçek vücut ısısından biraz daha düşüktür. Çocuklarda koltuk altından alınan ateş ölçümü çok güvenilir değildir. Bu yöntemle evde yapılan ölçümlerde % 75 oranında gerçekte yüksek olan ateş normal olarak ölçülebilmektedir. Çocuklarda ağızdan alınan ısı tam vücut ısısını yansıtırsa da sıcak veya soğuk gıda yenilmesinden veya hastada hızlı soluma olduğu durumlarda etkilenebileceğinden pek önerilmemektedir. Doğru uygulandığında makattan ısı ölçümü en doğru ve en emin yol olarak görülmekte ve küçük çocuklarda bu yolun kullanılması önerilmektedir.

Bazı doktorlar termometrenin kırılması, makata hasar ve enfeksiyon riski gibi nedenlerden dolayı bu yöntemi benimsemediklerini belirtseler de, bu riskin abartılı olduğu ve termometre ile makata hasar verme riskinin neredeyse iki milyonda bir olduğu araştırmacılar tarafından gösterilmiştir. Makat yönteminin güvenirliliğinin yüksek oluşu, az zaman alması gibi avantajlarından dolayı yukarıda belirtilen riskler ihmal edilebilir düzeydedir. Koltuk altı ile makat ölçümleri arasındaki fark 3oC ‘ye kadar çıkabilir ve çocuklarda makattan alınan vücut ısısının 38oC ‘ye kadar çıkması normal olarak kabul edilebilir.

Ateş ölçümü yapılırken termometrenin ölçümün yapıldığı bölgede ne kadar süre tutulacağı da önemlidir. Civalı termometreler ile yapılan ölçümlerde son değeri görmek için makat ölçümlerinde 2 , ağız ölçümlerinde 7, koltuk altı için ise 9 dakika tutmak gerekir.

Bebeğin ateşini ölçmek için aşağıdaki yol takip edilir ise daha doğru bir ölçüm yapılabilecektir:

1) Termometrenin ucu temizlendikten sonra, civa haznesi bulunan ucun kaygan olması için az miktarda vazelin ya da yağlı krem sürülür,

2) Termometre silkelenerek civa kolonunun üst ucunun 35oC ‘nin altına gelmesi sağlanır,

3) Yatar pozisyondaki bebeğin her iki ayağı bir elle tutulup bacakları kıvrılarak karına doğru itilir, diğer elle termometre işaret parmağı ve baş parmak arasında civadan 2-3 cm uzaktan tutulur (Derece yatay düzlemde 30 derece açı yapacak ve civalı ucu en aşağıda olacak şekilde tutulmalıdır),

4) Termometre 2 dakika kadar makatta tutulduktan sonra çıkarılır ve civalı kolondaki yükselme okunur,

5) Termometre ateş ölçümünden sonra uygun şekilde temizlenir ve kendi kabında saklanır.



Çocuklarda Ateş Yükselmesine Neden Olan Durumlar Nelerdir?

Enfeksiyonlar, kollajen doku hastalıkları başlığı altında topladığımız romatizmal hastalıklar ve neoplastik (malign-kanser) hastalıklar başlıca ateş nedenleridir. Bunların dışında özellikle yenidoğanlarda ve küçük bebeklerde su kaybına (dehidratasyona) bağlı da ateş görülmektedir.

Yaşamın ilk bir kaç gününde yenidoğan bir bebek vücut ağırlığının ortalama % 6 ‘sı bazen de %10’u kadar su kaybeder. Bu kayıp normalin üzerinde olduğunda özellikle 3-4. günlerde dehidratasyona bağlı ateş görülebilir. Dehidratasyona bağlı ateşde bebek huzursuzdur, idrar miktarı ve idrar yapma sıklığı azalmıştır, deri elastikiyeti bozulmuştur ve ön bıngıldakda çökme olabilir. Bu durumda öncelikle bebekde enfeksiyon hastalığının olmadığının tespit edillmesi, eğer yoksa bebeğin sıvı kaybının karşılanması ve oda sıcaklığının ayarlanması gerekir.

Belirlenebilen başka bir ateş nedeni yoksa ve hasta ilaç almakta ise, ortaya çıkan ve ilacın kesilmesi ile kaybolan ateş ilaç ateşini düşündürür. İlaç ateşi herzaman döküntü, kaşıntı ile birlikte olmayabilir, bazen ilaç reaksiyonunun tek belirtisidir. İlaç tedavisi başlandıktan sonra herhangi bir zamanda (ortalama 21 gün) ortaya çıkabilir. Ateşi olan bu hastaların çoğunlukla genel durumu iyidir, ancak bazen titreme görülebilir. İlacın kesilmesinden 48-72 saat sonra ateşin kaybolması tanıyı güçlendirir.

YORUMLAR

Suya düşen cep telefonlarını kurtarma yolları
Teknoloji

Suya düşen cep telefonlarını kurtarma yolları

HIV/AIDS tedavisinde kötü haber
Sağlık

HIV/AIDS tedavisinde kötü haber

Sadece emniyet ayağı yok
Haberler

Sadece emniyet ayağı yok

Arseniy Yatsenyuk istifa etti
Dünya

Arseniy Yatsenyuk istifa etti

Kepeğe İyi Gelen Bitkisel Yağlar  İyi Gelen Bitkiler
Sağlık

Kepeğe İyi Gelen Bitkisel Yağlar İyi Gelen Bitkiler

Yedi Güzel Adam Kimdir ?
Eğitim

Yedi Güzel Adam Kimdir ?

Ağız Kokusundan Kurtulmanın Yolları
Sağlık

Ağız Kokusundan Kurtulmanın Yolları

Ağız içi Yarası Neden Olur?
Sağlık

Ağız içi Yarası Neden Olur?