Bilgisayarla ilgili makaleler

55 Soru ve Cevap

Bilgisayarda çalışırken, film seyrederken, İnternet'te sörf yaparken yada yeni aldığınız bir donanımı takarken en çok karşılaştığınız kronik sorunların çözümlerini bu belgede bulabilirsiniz.


Bilgisayarlar, donanım ve kullandığımız yazılımların bütününden oluşuyor. Bir bilgisayarın donanımı kusursuz çalışsa bile, yüklenen yazılımların hataları ya da donanımla uyumları sorun yaratabiliyor. Kusursuz, tıkır tıkır çalışan bir bilgisayar idealden başka bir şey değildir. Bilgisayar kullanırken sorunlarla karşılaşmak çok doğaldır.Sorunlarla karşılaştığınızda paniğe kapılmayın, verilerinizi kaybetmediğiniz sürece bilgisayarınıza zarar verecek ya da çözülmeyecek hiçbir sorun yoktur. işte yazılım, donanım, internet ve Windows'la ilgili en çok karşılaşılan 55 sorunun 55 çözümü:

1) Bilgisayarım açılırken, eksik DLL dosyası olduğunu belirten bir hata ile karşılaşıyorum. Sorunumu nasıl çözebilirim?
DLL dosyaları Windows ve yüklediğiniz yazılımlarla ortak olarak kullanılan dinamik kütüphane dosyalarıdır. Sistemden bir yazılım kaldırıldığında, DLL dosyalarından bir ya da birkaçı silinebilir. Bu durumda, hata mesajında belirtilen DLL dosyasını http://www.drd. dyndns.org/search.html adresinde aratarak indirin. Bu dosyayı Windows altındaki System klasörüne kopyalamanız sorunu çözecektir.

2) Sabit diskimde tek bir bölüm var. Varolan verilerimi kaybetmeden nasıl yeni bölüm oluşturabilirim?
FDISK kullanarak bunu yapmak olanaksız. Sabit disk bölüm yöneticisi yazılımına ihtiyacınız var. Bu gibi yazılımlar arasında kullanımı en kolay olanı Partition Magic Pro'dur. Bu yazılımı http://www.powerquest.com adresinden temin edebilirsiniz.

3) Windows XP kullanıyorum ve sistemimde bolca RAM var. Bu belleğin bir kısmını sabit disk gibi kullanabilir miyim?
Yeterli miktarda RAM olduğu sürece yeni bir sabit disk sahibi olmanın en ucuz yolu, bir sanal sürücü yazılımıdır. Bu işi yapabilen araçlar arasında en iyi örneklerden biri RamDisk'tir. Ramdisk, Windows XP Home/Professional, Windows 2000 ve NT sürümlerinde çalışabiliyor. Bu yazılımı http://www.superspeed.com adresinden indirebilirsiniz.

4) USB portuna bağladığım bazı donanımlar, sürücüleri hatasız olmalarına rağmen çalışmıyor ya da keyfine göre çalışmayı reddediyor.
USB yeterliliğine sahip cihazlar çalışmalarını sağlayacak elektrik enerjisini de USB portundan sağlarlar. İşletim sistemi ve sürücülerde bir sorun olmadığı halde bazı USB cihazların çalışmaması ya da belirli USB cihazların çalışmamalarının nedeni güç eksikliği olabilir.

5) Bir dosyayı geri dönüşüm kutusuna göndermeden yanlışlıkla silsem ya da yanlış dosyayı aynı isimle kaydetsem, nasıl geri çağırırım?
Windows altında normal yollarla bu gibi kayıpları gidermek mümkün değil. Bir veri kurtarma yazılımı kullanmanız gerekir. En iyi veri kurtarma yazılımlarından Media Tools (http://www.atldatarecovery.com) ya da Easy Recovery Proffessional'ı (http://www.ontrack.com) kullanabilirsiniz. Bu iki yazılımdan birini çalıştırdığınızda kurtarabileceğiniz yüzlerce dosya göreceksiniz. Dosyanın ismini bilmeniz, kurtarma işleminin süresini oldukça kısaltacaktır.

6) Windows 95/98/Me altında sorun çıkarmayan harici modemimi Windows XP'de kullanıyorum. Sistemi yeniden başlattığımda modem ortadan kayboluyor.
Bunun sebebi, Windows XP sürücülerinin yüklenmemesi ya da yüklenen sürücülerin problemli olmasıdır. Sistemi yeniden başlattığınızda modemi düğme ya da anahtarından açıp kapatın. Sistem altında Donanım yöneticisine girip Bilgisayarım üzerinde sağ tıklayıp 'Donanım değişikliklerini tara'ya girin. Windows XP modemi tanıyacaktır. Yaramazsa, bir de modemin kablosunu çıkartıp takmayı deneyebilirsiniz.

7)Windows XP kurulum sırasında bileşen seçimine izin vermiyor ve kurduktan sonra Program Ekle/Kaldır altında kaldırılacak doğru düzgün bir Windows bileşeni göremiyorum. En azından yüklü bileşenlerin hepsini görmenin yolu var mı?
Evet bunun bir yolu var. Windows XP'yi kurduğunuz klasöre (C:Windows gibi) girerek INF klasörünü açın. Sysoc.inf dosyasını bulun ve sağ tuşla tıklayarak Notepad ile açın. CTRL+H tuşuyla Bul/Değiştir kutusunu açın. Değiştirilecek kelime kutusuna 'hide' girin. Diğer kutuyu boş bırakarak tüm 'hide' kelimelerini kaldırın. Sistemi yeniden başlatınca Program Ekle/Kaldır altında daha fazla bileşen olacaktır. Dikkat! Bilmediğiniz bileşenleri kaldırmayın, sonradan çok üzülebilirsiniz.

8) Sistemi açtığımda BIOS sıfırlanıyor.
Anakart üzerinde BlOS'un üzerine yazılan bilgilerin saklanması amaçlı bir pil bulunur. Diğer şarj edilebilen piller gibi BIOS pilinin de belirli bir ömrü olmasına ek olarak, güç kaynağına uzun süre elektrik gelmezse pil şarj edilemediği için BIOS sıfırlanır. Elektrik kesintisi gibi kısa süreli güç kaybı BIOS'u sıfırlıyorsa, pil sorunludur ve değişmesi gerekir. Eğer güç kaybı olmadan sistem açılışında BIOS sıfırlanıyorsa, anakart kullanım kılavuzuna başvurarak BIOS sıfırlamak için kullanılan jumper ayarlarını kontrol edin.

9) İkiye bölünmüş, üzerinde Windows 98 kurulu bir sabit diskim ve bolca bos alanım var. Bu sabit disk üzerinde 98'e ek olarak Windows XP ve Süse Linux de kullanmak istiyorum.
Varolan işletim sistemini de kullanmaya devam ederek Windows XP ve Linux kurmak için ilk olarak yeni bir bölüm yaratmanız gerekir. FDISK ile mevcut bölümü silmeden yeni bölüm açmayacağınız için, ilk olarak sabit disk bölümlendirme yazılımı kullanarak diski üçe ayırın. Windows XP'yi ikinci bölüme kurduğunuzda açılışta işletim sistemi seçenekleri çıkacaktır. Son bölüm üzerine Linux kurduğunuzda ise Lilo'yu MBR'ye yazdırın. Açılışta ilk olarak Lilo yüklenecek ve Linux/Windows geçiş seçeneği sunulacaktır.

10) Outlook Express kullanıyorum. Elektronik posta mesajlarımda | bolca yazım hatası var. Bunu nasıl engellerim?
Eğer sisteminizde Türkçe Microsoft Office yüklüyse, elektronik postaları yazım hatalarına karşı denetleyebilirsiniz. Bunun için Tools>Options>Spelling altından Always Check Spelling kutusunu işaretleyin. Daha sonra da alt
kısımda bulunan Dictionary kutucuğundan Türkçe'yi seçin. Bu işlemden sonra Outlook Express her elektronik posta yolladığınızda otomatik olarak yazım hatalarını kontrol etmeye başlayacaktır.

11) Windows KP'nin CD yazma işlemini nasıl hızlandırabilirim?
Windows XP yazılacak verileri belirli bir klasöre kopyaladıktan sonra CD'ye yazar. Eğer CD'ye kopyalayacağınız dosya ve klasörler Windows XP'nin kurulu olduğu bölümdeyse, sözkonusu veriyi kesip (CTRL+X), C:Documents and Settings(Kullanıcı Adı)Local SettingsVApplication DataMicrosoftCD Burning klasörü altına yapıştırın (CTRL+V). Dikkat! CD yazma işlemi bitince XP size bu dosyaları ne yapacağınızı soracaktır, işletim sisteminin bu dosyaları saklamasını istemezseniz, silineceklerdir.

12) IE 6.0 kurdum. IE, sayfadan daha büyük bir resim görüntülemek istediğimde otomatik olarak pencereye sığdırıyor. Bunu nasıl engellerim?
Resim tam olarak yüklenip sayfaya sığdırılacak boyutlara indirildiğinde fareyi resmin üzerinde kısa bir süre bekletin.
Fare imlecinin yanında beliren buton ile resmi orijinal boyutlarına getirebildiğiniz gibi, aynı butonu kullanarak IE 6.0'ın 'Enable Automatic Image Resizing' özelliğini kapatabilirsiniz.

13) Aynı evde ya da apartmanda bulunan iki bilgisayarı birbirine bağlayarak üreticiliği artıran uygulamalar (Quake 3 gibi) çalıştırmak istiyorum. Bunu ne şekilde ve hangi parçalarla yapabilirim?
Bunun en kolay yolu, ilk olarak ağ yapılandırması daha basit olan Windows XP Professional kurmaktan geçer. Daha sonra ise iki adet Ethernet kartı ve hub'sız bağlantı için Category 5 Crossover kablosuna ihtiyacınız olacak. Bu malzemeleri bir bilgisayar mağazasından bulabilirsiniz.
Accesories-Communications-Setup Small Office Home Networking sihirbazını çalıştırın. Ayrıntılarını vermeye gerek olmayan birkaç basit adımdan sonra, yaratılan disketi diğer bilgisayarda çalıştırarak kısa bir süre içinde iki sistemi birbirini görebilir hale getirebilirsiniz.

14) İki bilgisayarı Ethernet ve Icablo ile birbirine bağladım. Sistemlerin birinde modem yok. Her iki PC'den de İnternet'e girilebilmesi için ne yapmam gerekiyor?
Önceki çözümde (13) bulunan açıklama bu soru için de geçerlidir. Tek fark, sözkonusu disketin modem bulunan sistemde hazırlanması zorunluluğu olacaktır. Yarattığınız bu disketi Windows XP, Windows ME ve Windows 98 SE çalıştıran sistemlerde kullanabilirsiniz.

15) Linux için sürücü aramaktan yoruldum. Bu sürücülerin ya da en azından linklerinin bulunduğu bir site var mı?
Evet, bu hizmeti veren birçok site mevcut. İşte en meşhurlarından biri: http://www.linuxbasis.com/drivers.html Yine de, her donanım sürücüsünü üretici firmanın sitesinden indirmek en iyi yoldur. Farklı bir siteden indirdiğiniz dosyaların içinde donanım sürücülerinden daha fazlasının olmadığı garantisini kimse vermez.

16) Windows 95/98/Me ve kablo modem kullanıyorum. Bazen bağlantı kısa bir süreden sonra kopuyor. Modem tekrar online olduğunda ise veri transferi yapmamaya başlıyor. Bilgisayarı yeniden başlatınca bile sorun çözülmüyor.
Temel sorun bilgisayarınızın İP alıp almamasıdır. İşletim sisteminiz NT ya da üstü olsaydı DHPC sunucusundan kolaylıkla bir İP alabilirdi, ancak Windows 95/98/Me'de bu sorunla karşılaşmak bazen kaçınılmazdır. Modemin fişini çekin ve bilgisayarınızı kapattıktan sonra modemi açın. Modemin online olmasını bekleyin ve Activity lambasında bir hareket gördüğünüzde bilgisayarınızı açın. Bağlantınız yenilenmiş ve geçerli bir İP aldığınızı göreceksiniz. İşletim sisteminizi Windows XP ya da 2000 Professional'e yükseltmeniz ise kökten çözümdür.

17) Windows XP kurduğumdan bu yana bir çok IE güncellemesi yapmıştım. XP'yi yeniden kurduğumda, IE için bu güncellemeleri yüklemek için daha kolay bir yol var mı?
Microsoft 15 Mayıs'ta internet Explorer için şu güne kadar çıkartılan tüm güncellemeleri tek bir dosya olarak toplayarak yayınladı. 5.0 dan 6.0'a kadar eksiksiz güncelleme yapan bu dosyayı tek başına indirmeniz ve kurmanız yeterli. Dosyayı aşağıdaki adreste bulabilirsiniz: http://www.microsoft.com/windows/ie/downloads/critical/Q321232/default.asp

18) Windows ME üzerinde lE'yi her açtığımda 'An Error Occurs in Mshtml.dll in internet Explorer 6' mesajı alıyorum. Bu sorunu nasıl çözebilirim?
Bu sorun tek bir dosyadan kaynaklanan basit bir hata ancak internet Explorer'ı kullanmanızı tümüyle etkiliyor.
Sorun şu; IE 6.0 mshtml.dll dosyasının 6.0.2600.0 sürüm numaralı derlemesine ihtiyaç duyuyor fakat sizin yüklediğiniz 6.0 paketi biraz eski bir derleme. Bu durumda sürümü daha yeni bir internet Explorer paketi ile güncellerseniz, sorun giderilecektir.

19) Windows 98 SE çalıştıran sistemimdeki bir yazılımı kaldırdıktan sonra yeniden başlattım. Sistem açılırken bir VXD hatası veriyor ve kilitleniyor.
Bilgisayarın öncelikle neden kilitlendiğini bulmalıyız. Bunun için Windows'u F8 ile başlatarak listede Adım Adım Onayla seçeneğini seçip devam ederek, hepsine Evet diyerek sistemin hangi işlemden sonra kilitlendiğini bulmalısınız.
Sistemi kilitleyen işlemi belirledikten sonra Windows'u Güvenli Kip ile başlatın. 'Başlat'tan 'Çalıştır'ı seçin ve kutucuğa 'msconfig' girin. Açılacak pencerenin en sağdaki tabında başlangıçta çalıştırılan yazılımların listesini göreceksiniz. Sorunlu yazılımla ilgili satırdaki işareti kaldırın ve Tamam diyerek çıkın. Bilgisayarınızı yeniden başlattığınızda problem çözülecektir.

20) Windows 2000 Professional kullanıyorum. DVD seyretmek istediğimde winDVD 'Create Overlay failed. Please lower screen resolution ör color depth and try again' hatası verdi.
Problem büyük ölçüde yazılımda bulunan bir Windows 2000 Pro hatasından kaynaklanıyor. Öncelikle başka bir kullanıcı hesabı ile sisteme girmeyi ve WinDVD'yi çalıştırmayı deneyin. Yazılım çalışırsa, bilgisayarı yeniden başlatarak eski kullanıcı adınızla giriş yaptığınızda sorun çözülecektir.
Bu işe yaramazsa, bir önceki problemdeki adımları izleyin. Böylece 3D oyunları oynayamasanız bile, DVD izleyebilirsiniz.

21) Windows 98 altında ne zaman Dreamweaver yüklesem, bilgisayar donuyor ve sistemi yeniden başlatmak gerekiyor. Program başka bilgisayarlarda sorunsuz çalışıyor. Bunu nasıl hallederiz?
İlk olarak ekran kartı sürücünüzü güncelleyin. Sorun çözülmezse, 'Bilgisayarım' simgesi üstüne sağ tuşa tıklayın, 'Özellikler'! seçin ve açılan pencereden Performans sekmesine geçin. Dört kademeli hızlandırıcı barını öncelikle bir kademe düşürüp sisteminizi yeniden başlatın. Bu işe yaramazsa daha düşük kademeleri deneyin. Unutmayın, bu ayafl düşürmek ya da kapatmak ekran kartınızın birçok özelliğinden yararlanmanızı engelleyecektir.

22) Windows 98 ve IE 5.5 kullanıyorum. Bazı sayfaları açmaya çalıştığımda 'A Runtime Error has occurred. Do you wish to DEBUG Line=0 Error = Object Expected' hatasını alıyorum.
Bu sorun çoğunlukla popup reklamları engelleyen programlar kullanıldığında oluşan bir hatadır. Yapmanız gereken, IE Araçlar mönüsü içinden internet seçeneklerine girmek ve Gelişmiş sekmesindeki listeden 'Komut dizini hata ayıklamasını devreden çıkart1 seçeneğini işaretlemek. Tüm açık tarayıcı pencerelerini kapatıp yeniden çalıştırdığınızda sorun çözülecektir.

23) Bu Messenger programının açılışta başlamasından sıkıldım. Bundan kurtulmanın bir yolu var mı?
Messanger'ı kaldırmak için Başlat'tan Çalıştır'ı tıklayın ve aşağıdaki satırı aynen kopyalayın. Tamam tuşuna basın. Yazılım kaldırılacaktır. Bilgisayarınızı yeniden başlatıp başarılı olup olmadığını test edebilirsiniz. Diğer yandan bu karışık komutu girerken hata yapmaktan korkuyorsanız bu işi sizin yerine yapabilecek olan Tweaking Toolbox XP yazılımını kullanabilirsiniz: http://www.windowshelp.net/ttwxp
RunDlBl advpack.dll,LaunchINFSection %windir%INFmsmsgs.inf, BLC.Remove

24) Sabit disklerim FAT32 formatlı ve Windows 98 kurulu. |Windows XP yüklesem, ama Çbunu sadece birinci bölümde lyapsam, yani sadece orayı j NTFS'e dönüştürsem, XP açılınca Win32 dizinleri de görür mü?
Sadece ilk dizini formatlayıp, buraya XP kurmanız ve diğer dizinleri taramanız mümkün. Windows XP FAT16 ve FAT32'yi destekliyor. Ama, eğer düşünceniz NTFS'in daha güvenli olduğu ise, evet haklısınız; tümüyle NTFS'e geçmenizi öneririz.

25) Sörf yaparken girdiğim bir sitedeki web sayfasında ya da pencerede sabit diskimin içindeki dosyalar görünüyor. Bu dosyaların kopyalanmaları ya da silinmeleri mümkün mü?
Sabit diskinizi kopyaladık demeleri tamamen yalan. Bu sitedeki düğmelere tıkladığınızda tek yapılan şey, tarayıcı penceresinde sabit diskinizin gösterilmesi, ancak bunu sadece siz görebilirsiniz. O siteyi hazırlayan kişi ya da başkabiri göremez. Yine de içinizin rahat etmesini istiyorsanız, ZoneAlarnm Pro (http://www.zonelabs.com) gibi bir kişisel güvenlik duvarı yazılımı kullanmanızı öneririz.

26) Windows 98 üzerinde Creative Soundblaster Live! Value kullanıyorum. Açılışta 'error: Memory manager not detected. Creative SB16 emulation driver requires EMM386 or similar Creative SB16 emulation driver not loading' hatası ile karşılaşıyorum.
Ses kartınızın Sound Blaster 16 emülasyonu yapabilmesi için gerekli dosyaların yüklenmesinde hata var. Aslında çok eski DOS oyunları oynamadığınız sürece buna gerek yoktur.
Denetim Masası altından donanımlar arasında Creative Miscellaneous Devices'ı genişletin, Creative SB16 emulation'ı seçin.
Üzerine çift tıklayarak Properties (Özellikler) sayfasını açın. Disable in this hardware profile (bu aygıtı kullanma) seçeneğini seçin ve OK'e (Tamam) tıklayın. Bunu yaptıktan sonra Autoexec.bat ve Config.sys dosyalarından SB 16 emülasyonuyla ilgili satırları silebilirsiniz.

27) Proxy sunucusu ne işe yarar ve kullanmam gerekli midir?
Proxy, web tarayıcısı gibi istemci uygulamalar ile gerçek bir sunucu arasında duran bir sunucudur ve yazılım ve/veya donanım tabanlı olabilir. Genellikle, işyeri ağlarında ya da servis sağlayıcılar tarafından kullanılır. Gerçek sunucuya yapılan talepleri proxy değerlendirir ve bu talepleri yerine getirmeye çalışır.
Talebi kendisi karşılayamazsa, gerçek sunucuya iletir. Proxy sunucuların iki temel işlevinden ilki talep edilen dosyaları önbelleğe (cache) alarak sayfa indirilmesindeki performansı artırmaktır. Diğeri ise bazı web sitelerine erişimi engellemektir. Kısacası, Proxy sunucular performans artışı sağlarken erişim kısıtlaması getirebileceği için karar size kalıyor.

28) Ben ses kayıt edebilen ve çalabilen bir program arıyorum.
Size dbpoweramp isimli programı rahatça önerebiliriz (http://www.dbpoweramp.com/dmc.htm). Bu program, pek çok ses formatını birbirine dönüştürebiliyor ve çeşitli ses kaynaklarından (line in, mikrofon, vs.) kayıt yapabiliyor. Bu sitedeki Auxiliary Input addon'unu da indirmeyi unutmayın.
Müzik dosyalarını çalmak için, dBpowerAMP Audio Player'ını (www. dbpoweramp.com/dbpoweramp.htm) ya da WinAMP'ı (http://www.winamp.com) kullanabilirsiniz.

29) Tüm masaüstümün ya da sadece bazı pencereleri Mpeg/Avi formatında kaydetmek istiyorum.
Monitörden AVI formatında görüntü kaydetmek için HyperCam isimli programı kullanabilirsiniz. Bu programı http://www.hyperionics.com adresinde bulabilirsiniz. Program shareware'dir; böylece bir süre deneyebilirsiniz.

30) Bilgisayanmdaki farklı MpegAvi uzantılı filmleri birleştirmek istiyorum. Bunun için hangi yazılımı kullanabilirim?
Mpeg dosyalarını birleştirmek için Camel MPegJoin isimli programı kullanabilirsiniz. Bu programı çekebileceğiniz adres şu: member.newsguy.com /theprof

31) Web sitemde menü düğmelerinin üzerine gidildiğinde rengin değişmesini İstiyorum. Bunu nasıl yaparım?
Bunun için JavaScript, Flash, DHTML gibi pek çok farklı teknik kullanılabilir:, http://www.webteknikleri.com adresinde bu konuyla ilgili yazılar bulabilirsiniz. Daha kolay bir yol, gereken kodu görsel olarak üretebileceğiniz araçları kullanmaktır. Bu araçlar arasında JavaScript kullanarak renk değiştiren düğmeler hazırlayabileceğiniz ve ücretsiz olan Mouseover Button Wizard (http://www.mobw.net) sayılabilir. Dreamweaver, FrontPage ya da Fireworks gibi web geliştirme araçlarında da bu özellik yerleşik olarak bulunmaktadır.

32) Bazı AVI dosyalarını Media Player ile açmaya çalıştığımda, codec sunucusuna bağlanmaya çalışıyor ve bağlansa bile dosya türünün desteklenmediği mesajını veriyor. Filmi arkadaşımın sisteminde izleyebilmiştim. Sorun nedir ve nasıl çözebilirim?
Windows Media Player bazı açık kaynak kodlu, özellikle de Mpeg4 varyantı codec bileşenlerini desteklememe eğilimi gösterdiğinden, sözkonusu AVI dosyalarını çalıştırmaz. Bunu yapmak için ilk olarak AVI dosyası üzerine sağ tuşla tıklayarak özelliklerine gözatın ve hangi codec bileşeni ile kodlandığını öğrenin. Daha sonra bir arama motorunda codec ismini aratabilir ve sisteminize kurabilirsiniz.

33) İnternet'e nasıl daha hızlı bağlanabilirim?
Su anda birçoğumuzun kullandığı 56K modemler dışında, Türkiye'de İnternet'e daha hızlı bağlanmanızı sağlayan seçenekler var. Kiralık hat, maliyetleri nedeniyle ev kullanıcısına uygun olmadığını belirtelim. Kablo TV , ADSL, uydu ve ISDN üzerinden hızlı İnternet'e sahip olmak mümkün.

34) ADSL üzerinden İnternet'e bağlanmak için ne yapmalıyım?
ADSL teknolojisiyle İnternet'e bağlanmak için abone.ttnet.net.tr /adsl adresinden, bulunduğunuz yerde Türk Telekom'un ADSL hizmeti verip vermediğini kontrol edin. Bulunduğunuz yerde ADSL hizmeti veriliyorsa bile, 'port'lar dolu olduğu için Türk Telekom'dan beklemeniz gerektiği cevabını alacaksınız. Kısacası bos port bulmak çölde kutup ayısı avlaya benziyor. 2002 yılı başında, Türk Telekom'dan 2 milyon ADSL port'u açılacağı duyurulmasına rağmen, henüz bu konuda bir gelişme yok. (Şu anda (2003) yeni portlar gelmiş durumda, bağlı olduğunuz Telekom müdürlüğüne bizzat başvurun.)

35) ISDN nedir?
ISDN, Integrated Services Digital Network kelimelerin baş harflerinden oluşmuş bir kısaltmadır. ISDN ile ses, görüntü ve veriler sayısal olarak birleştirilip aynı hat üzerinde taşınması sağlanır. Tasıma işlemi sayısal olarak yapıldığı için hata oranı düşük, ama kaliteli bir iletişim yöntemi olarak tanımlayabiliriz. Türk Telekom'un ISDNBRI ve ISDN PA olmak üzere iki farklı ISDN hizmeti var. ISDN Basic Rate Interface, 2 adet 64 Kbit'lik bilgi kanalı içerir. ISDN Primary Access'deyse, her biri 64 Kbit'lik olan 30 bilgi kanalı bulunuyor. ISDNBA, evlerin ve küçük ofislerin İnternet'e hızlı ve sorunsuz bağlanması için kullanılabilir. Ama öncelikle, http://www.telekom.gov.tr/lsdn/isdnprefix.html adresinden bağlı bulunduğunuz telefon santralinin ISDN desteğinin olup olmadığını kontrol etmeniz gerekiyor.

36) Uydu ile İnternet'e bağlanmak iyi bir çözüm mü?
1998 yılında, Türkiye'ye ilk defa getirilen uydu sistemlerini test etmiştik. Testlerimizde bu sistemle saniyede 400 Kbit'lik hıza ulaşmıştık. Uydu sistemi, dosya indirmede çok işe yaramasına karşın, yasal düzenleme gereği PC'nizden İnternet'e giden bilgiyi 56K modemle iletmeniz gerekiyor. Bu da, sizin modem ve telefon hattından kurtulmanızı engelliyor. Birkaç ay içinde, yasaların değişmesiyle İnternet'e giden ve İnternet'ten gelen bilgiyi uyduyla taşımak mümkün olabilecek. Bu tür sistemlerin, ADSL ve KabloNet olmayan her yerde kullanılması da hızlı internet isteyenleri memnun edecek bir gelişme.

37) Yüklediğim bir yazılımı kaldırırken hata veriyor ve ne yapsam Program Ekle/Kaldır listesinden silemiyorum.
Yazılımları kaldırılırken bu gibi hataların oluşmasının nedeni kayıt defterindeki yanlış girişler, yazılımın kurulum kayıt dosyasının okunamaması ya da veri kaybı olabilir. Registry ayarlarından bu yazılıma ait girişi kaldırmak mümkün olsa da, System Mechanic (http://www.iolo.com) gibi bu işi yapabilecek yazılımları kullanmak daha güvenli bir seçenektir, ilk olarak yazılımın bulunduğu klasörü silin. Sonra da System Mechanic'in System sekmesi altındaki Remove Invalid Uninstall Information ile geçersiz girişleri kaldırabilirsiniz.

38) Arşivimde farklı codec bileşenleri ile kodlanmış Avı dosyalarım var. Hepsinin aynı formata çevirmek istiyorum. FlaskMpeg ile bunu yapabilir miyim?
FlaskMpeg, adından de belli olduğu gibi MpegAvi kodlaması için tasarlandığından, AVI dosyalarını yeniden kodlama konusunda çok işinize yaramayacaktır.
Farklı codec kodlamasına sahip AVI dosyalarını yeniden kodlamak için birçok yazılım bulunsa da, VirtualDub isimli aracı kullanmanızı tavsiye ederim. http://www.virtualdub.org adresinden en son sürümünü indirebileceğiniz bu yazılım, AVI formatının yanında Mpeg1 (.mpeg; .dat; .mpv gibi) dosyalarını da işleyebilir. FileOpen video file altından filmi seçtikten sonra Video ve Audio sekmeleri altından sıkıştırmada kullanılacak codec seçimi ve gerekli ayarları yapmalısınız. Sou olarak yine File sekmesi altından save as AVI ile kodlamaya başlayabilirsiniz.

39) Web sitemi arama motorlarına kaydetmek istiyorum. Her birine ayrı kayıt yaptırmak ömür törpüsü. Bu işi en kolay nasıl yapabilirim?
Bu işi profesyonel olarak yapan firmalar olsa da, genelde ücret talep ederler, işe web sitenizi http://www.altavista.com'a kaydetmekle başlayın. Kayıt işleminin sonunda, sayfada Featured Sponsor başlığının alt bölümünde '25+ Search Fngines FREE!' isimli bir buton göreceksiniz.
Bu linki kullanarak http://www.ineedhits.com sitesinden web sitenizi belli başlı tüm arama motorlarına ücretsiz kayıt ettirebilirsiniz.

40) Mpeg dosyalarım AVI'ye çevirmek İstiyorum. Ne gibi araçlara ihtiyacım var?
Bu işlem için en yaygın kullanılan ve en uygun yazılım FlaskMpeg'dir. adresinden indirebileceğiniz bu kodlama aracı ile Mpeg dosyalarını AVI formatına çevirebilirsiniz. Yapmanız gereken tek şey Öpen sekmesi altından kodlamak istediğiniz Mpeg dosyasını seçip, Select Output Format altından AVI Output seçeneğini işaretleyin. Bu seçeneğin hemen altında bulunan Select Output Modüle ile codec bileşenini seçebilir ve ses kodlama ayarlarını değiştirebilirsiniz. FalskMpeg, sisteminizde yüklü olan tüm codec bileşenlerini kullanarak kodlama yapabileceği için, seçenek yelpazesi oldukça genişleyebilir.

41) Warez sitelerindeki popup'ları yüzünden bayılmak üzereyim. Bu sayfaların açılmasını nasıl engellerim?
Bunun iki yolu var. tiki bu küçük reklam canavarlarını açmamak ya da otomatik olarak kapatmak için kullanılan yazılımlar.
Bunlar arasında Popup Killer AdsGone (http://www.adsonegone.com), PopupDummy!, (http://www.dummysoftware.com) ve AdDelete (http://www.addeleie.com) sayılabilir, ikincisi de lE'nin internet ayarları üzerinden engellenecek sitelerin adreslerini elle girmek.
Bunun içinse Araçlar-İnternet Seçenekleri allından Sınırlanmış Siteler'e girin. Burada popup sitelerinin adreslerini girdiğinizde bir daha sizi rahatsız edemeyeceklerdir.

42) Türkçe ses sentezi yapabilen, bir başka deyişle Türkçe okuyan bir yazılım arıyorum. Nereye bakmalıyım?
Bu işi yapabilen bazı yazılımlar olsa da, her zaman mükemmel diksiyon beklemek hayal kırıklığı yaratabilir. Diksiyonu bozuk ama sayıları mükemmel okuyan Voice isimli küçük bir yazılımı http://www.tahribat.com adresinden indirebilirsiniz.
Türkçe ses sentezleme üzerine daha profesyonel örneklerden biri olan Geveze ise http://www.gvz.com.tr adresindedir. Geveze ücretsiz olmasa da, sitede bir deneme sürüşü yapmak mümkün.

43) Windows 98 kurulum CD'sinin içeriğini sabit diske kopyalayarak kurulum yapabiliyorum. Windows XP'yi sabit disk üzerinden kurmam mümkün mü?
Evet bunu yapmak olasılık dahilinde, ilk olarak Windows XP kurulum CD'si içindeki İ386 klasörünü sabit diske kopyalamakla işe başlayın. Daha sonra sistemi Windows 98 başlangıç menüsünden DOS komut satırına düşecek şekilde açın.
I386 klasörüne geçerek winnt32.exe yazın ve enter'a basın. Windows XP Setup başladığında, sizden sistem dosyalarının bulunduğu klasör ismini isteyecektir. Bu satırda I386 klasörünün yerini (C:i386 gibi) belirtip devam ettiğinizde, kurulum başlayacaktır. Sabit disk üzerinden yapılan kurulumların bir diğer avantajı da daha kısa sürmeleridir.

44) İkiye bölünmüş sabit diskimdeki C: sürücüsünde Windows 98 kuruluydu. Daha sonra Windows XP'yi D: sürücüsüne kurdum sonradan 98'i elle sildim. Sistemi başlattığımda benden olmayan Windows 98 ile XP arasında seçim yapmam isteniyor. Bundan nasıl kurtulurum?
Bu oldukça kolay. Bilgisayarım simgesi üzerine sağ tuşla tıklayın ve Özellikler'e girin. Gelişmiş sekmesi altındaki Açılış ve Kurtarma butonunu tıklayın. Açılan pencerede Sistem Açılışı altında Düzenle seçeneğini göreceksiniz. Bu butonu tıkladığınızda Notepad ile boot.ini dosyası açılacaktır. Burada Windows 98 ile ilgili satırı silerseniz, sistemi başlattığınızda işletim sistemi seçimi yapma ekranının belirmediğini göreceksiniz. Dikkat! Boot.ini dosyasını bozarsanız, sisteminiz açılmayabilir.

45) Sistemimde Windows 98 ve Süse Linux kullanıyorum. Linux'u kurarken LlLO'yu MBR'ye yazdırmıştım. Linux'u kaldıracak olsam MBR'yi eski haline nasıl getirebilirim?
Sistemi Windows 98'den açarak F8 ile başlangıç seçeneklerine girin ve DOS komut satırına geçin.
Fdisk /mbr yazarak Enter'a bastığınızda MBR eski haline gelecek ve sistem eskiden olduğu gibi Windows 98 ile açılmaya başlayacaktır.

46) Bir CD'ye dosyalarımı yedeklemistim. CD yazdıktan sonra hala bos yer olduğundan, daha sonra üzerine başka dosyalar da kopyaladım. Fakat CDROM | sadece ikinci partide yazdığım dosyaları görüyor. Eski dosyalara ulaşmak için ne yapmalıyım?
Görünüşe göre CD üzerinde birden fazla ya da farklı formatta 'track'ler oluştuğu için CDROM sadece son yazılanı görüyor. Windows Explorer altından ilk yazılan dosyalara ulaşmak imkansızdır. Bu dosyaları görmek ve kopyalamak için üçtincü parti bir yazılıma ihtiyacınız var. Bu yazılımlar arasında (http://www.isobuster.com) ISOBuster'ı tavsiye edebiliriz. Hatalı ya da yanlış formatta yazılmış multisession CD'lerin içindeki tüm veriye erişim sağlayan bu küçük yazılımı http://www.isobuster.com adresinden indirebilirsiniz.

47) Web sitemde kullanmak için hareketli gif dosyaları yaratmak istiyorum. Bunu nasıl yapabilirim?
Hareketli gif hazırlamak için en kullanışlı yazılımlardan biri Ulead Gif Animator 5.0'dır. http://www.ulead.com adresinden indirebileceğiniz bu yazılım, sadece hareketli gif hazırlamakla sınırlı değil. Bu araçla düzenlenebilecek ve web sayfalarında kullanılabilecek animasyonlar için desteklenen biçimler arasında exe dosyaları, avi ve Flash da bulunuyor.

48) MP3 dosyalarımı düzenlemek (Kesmek, yapıştırmak ve islemek) istiyorum. Bunu MP3 dosyalarını wav ya da başka formata çevirmeden nasıl yapabilirim?
MP3 kodlama ve çalma yeterliliği olan bir ses işleme yazılımına ihtiyacınız var. Bu yazılımlara en güzel örneklerden biri Sonic Foundry Soundforge 5.0 olacaktır. Soundforge 5.0 ile açtığınız ve düzenlediğiniz MP3 dosyalarını istediğiniz hemen her formatta (.mov, .iff, .pca, .wav, .rm, .asf, .pca gibi) kaydetmeniz mümkün olacaktır. Yazılımı http://www.sonicfoundry.com adresinden indirebilirsiniz.

49) Windows XP'nin hata raporlama özelliğinden bezdim. Hemen her program hatasında acılan bu pencereyi nasıl sayısal cennete yollarım?
Microsoft'un bu çok tartışılan aracı, Internet'e her zaman bağlı olmayan sistemlerde çok işe yaramadığı gibi, sıkıcı olabiliyor. Hata raporlamayı kapatmak için Bilgisayarım simgesi üzerine sağ tıklayarak Properties'e girin. Buradaki seçenekler arasında Advanced'i seçtiği
nizde geçilen pencerenin sağ alt bölümünde Error Reporting butonunu göreceksiniz. Butonu tıkladığınızda karşınıza çıkacak seçeneklerden 'Disable error reporting'i seçerek Apply'ı tıkladığınızda sorun kalmayacaktır.

50) Şu anda bir CD yazıcım yok. Elimdeki CD'leri daha sonra yine CD'ye kopyalamak üzere sabit diskimde saklamak istiyorum. Fakat kopyaladığım onca dosya ve klasörle uğraşmak istemiyor, hatta isin içinden çıkamaz hale gelmekten çekiniyorum. Ne yapmalıyım?
Elinizde bir CD yazıcı olmasa bile, Ahead Nero (http://www.ahead.com) ya da Easy CD Creator gibi yazılımlar bu konuda çok işinize yarayacaktır. Bu yazılımlarda CD kopyalamayı seçtiğinizde, CD'yi sabit diske tek parça bir 'image' dosyası olarak kopyalayabilirsiniz.
Bu yolla hem dosya sayısı azalacak, hem de image dosyalarını istediğiniz bir zaman kolaylıkla CD'ye aktarabileceksiniz. Eğer bu image dosyalarının içeriğini değiştirmek ya da içinden bir dosya almak isterseniz, 46. çözümde adı geçen IsoBuster yazılımını kullanabilirsiniz.

51) Üç ayrı USB cihazı aynı anda Sallanmak istiyorum ama anakaramda sadece iki port var. Ne yapabilirim?
Anakartlarm çoğunda, harici port ya da çoğaltıcı ile USB port sayısını 127'ye kadar çıkarabilirsiniz. Eğer anakartınızla beraber kasaya monte edebileceğiniz portlar gelmediyse, satın almak zorundasınız. Kart üzerinde genelde USB genişlemesi için belirlenmiş 'pin'ler, yanında küçük bir ibare ile bulunur. Yine de herhangi bir hata olasılığına karşı, anakart kullanma kılavuzunda bulunan pin haritasından yararlanmalısınız.
Doğru pin'lere bağladığınız harici USB portları, güç kaynağının da izin verdiği sayıda donanımı destekleyecektir. USB portu bulunan monitör gibi cihazlar ise kendi güç kaynaklarını kullandıkları için sisteme yük bindirmez.

52) Anakart BlOS'u üzerinde pynama yapılabildiğini (EPA logosunu değiştirmek gibi) biliyorum. Aynı şey GeForce ekran kartım için de geçerli midir?
Anakart BlOS'ları gibi, ekran kartlarının da BlOS'ları üzerinde oynama yapmak mümkündür. Bunu için http://guru3d.com/xbios adresinden son sürümünü indirebileceğiniz NVIDIA BIOS Editör isimli aracı kullanabir lirsiniz (Nvidia üretimi BlOS'lar için geçerli). Dikkat! BIOS editörü yazılımları kullanırken bilmediğiniz ayarlara dokunmayın. Ekran kartının BlOS'unu bozmak istemiyorsanız tabii.

53) Windows XP kullanıyorum. Birkaç yazılımı sıkıştırılmış bir dosyada toplayıp, gerektiğinde tek tıkla kurmak istiyorum. Bunu nasıl yapabilirim?
Başlat altından Çalıştır'a gelin ve satıra 'iexpress.exe' yazın. Enter'a bastığınızda açılan IExpress 2.0 ile kendi kurulum dosyanızı yaratabilirsiniz. Sihirbazdaki adımları izleyip, size uygun olanlarını seçerek işlemi bitirdiğinizde bir .exe dosyası yaratılacaktır. Çalıştırmak içinse dosyayı çift tıklamak yeterlidir.

54) AMD işlemci ve Windows XP kullanıyorum. Genelde gündüz saatlerinde bilgisayarım hiç neden yokken kapanıyor. Sorunun herhangi bir yazılım ve işletim sistemi ile ilgisini kuramadım.
Anakart BlOS'unda işlemci ısısı ile ilgili bölüme göz atmanızı öneririz. Bu bölümde işlemci belirli bir sıcaklığı geçtiğinde uyarı ve sistemi kapatmayla ilgili seçenekler göreceksiniz. Eğer bu ısı değerleri düşükse (55 derece gibi), özellikle sıcak günlerde işlemci yeterince soğutulamadığı için sistem kendini kapatacaktır. Isı değerlerini artırırsanız bu sorununuz geçici olarak çözülebilir. Kökten çözüm içinse kasayı ve işlemciyi daha iyi soğutmak için daha güçlü ya da ek fanlar kullanmanız gerekir. Yine de işlemcinizi 70 derece ısıda çalıştırmanızı tavsiye etmeyiz.

55) Eski ekran kartımla birlikte gelen WinFast DVD oynatıcı yazılım kullanıyorum. Yeni DVD sürücüm OEM olduğu ve paketten DVD oynatıcı çıkmadığı için WinFast kullanmaya devam ediyorum. Fakat seste sürekli bir hışırtı sözkonusu. Sürücü güncellemesi ve kablo değişimi sonrası sonuç fark etmiyor. Yeni ekran kartımın markası ve yonga seti eskisiyle aynı. Problem ne olabilir?
Muhtemelen ekran kartınız MX100 serisinden. Yeni ekran kartınızın dahil olduğu seride (MX200 gibi) sorunu yaratan bu küçük 'bug'ın sürücü güncellemesi ya da kablo değişimi ile çözülmesi mümkün değil. Bu tür ekran kartları için farklı bir ANSI yükseltmesi ve DVD oynatıcıya ihtiyacınız var. Diğer bir deyişle, daha yeni bir yazılım kullanmalısınız.
Bu yazılımlar arasında WinFast DVD Player (http://www.leadtek.com) ve PowerDVD'nin (http://www.cyberlink.com) son sürümlerini sayabiliriz.

ADIM ADIM TROJAN SİLME kesin çözüm...

Temizlik sırasında yapmanız gereken bir takım işlemler vardır. Daha az deneyimli kullanıcılar için, bu işlemlerin neler olduğunu ve nasıl yapılacağını bir kez gözden geçirelim.

l PC'yi MS-DOS Kipinde Başlatma: Bunun için görev çubuğunuzdan Başlat*Bilgisayarı Kapat komutuna tıklayın; ve karşınıza çıkacak menüde "MS-DOS Kipinde Başlat" seçeneğini işaretleyerek Tamam tuşuna basın.

l MS-DOS Komut İstemi Penceresi Açma: Yine görev çubuğunuzdan Başlat*Çalıştır komutuna tıklayın; ve açılan pencereye COMMAND yazın.

l DOS Ortamında Dosya Silme: Komut satırındayken,

DEL "SilinecekDosyanınAdı"

komutunu kullanmalısınız. Örnek olarak, Acid Shivers trojan dosyasını silerken

DEL "C:Windowsmsgsvr16.exe"

komutunu kullanıyoruz. Tırnak işaretlerini koymayı unutmayın; bu şekilde DOS'un desteklemediği uzun dosya isimleriyle karşı karşıya kaldığınızda başınız derde girmez.

l Windows Ortamında Dosya Silme: Bunu yapmak, DOS ortamında komut yazmaktan daha kolaydır. Windows Gezgini'nde silmek istediğimiz dosyayı işaretleyerek sağ fare tuşuna tıklayın ve SİL komutunu seçin. PC'miz bize gerçekten silmek isteyip istemediğimizi sorduğunda ise olumlu cevap verin.

l Registry Değeri Silme: Öncelikle Başlat*Çalıştır komutunu çalıştırarak REGEDIT yazın. Karşınıza çıkacak pencerenin sol tarafında silinecek değerin adresini bulun ve sağ tarafta söz konusu değeri işaretleyip klavyedeki DELETE tuşuna basın. Mesela BackDoor trojanı için HKEY_LOCAL_MACHINESoftwareMicrosoftWindowsCurrentV ersionRun adresini açıp, sağ tarafta belirecek olan "icqnuke.exe" değerinden kurtulmanız gerekiyor.


DİKKAT EDİLMESİ

GEREKEN NOKTALAR

l Trojan temizliğine başlamadan önce, PC'nizdeki gizli ve sistem dosyalarınızın tümünü görünür hale getirin. Bunun için Windows Gezgini'nde Görünüm*Klasör Seçenekleri (View*Folder Options) menüsüne tıklayın; açılan pencerenin Görünüm (View) sekmesinde "Tüm Dosyaları Göster" (Show All Files) kutucuğunun işaretli olduğuna emin olun. Ayrıca altındaki "Bilinen Dosya Türlerinin Uzantılarını Gizle" kutucuğunun işaretini kaldırmanız da yararınıza olacaktır.

l Bazı trojan'ların açıklamalarında aynı ada ve farklı dizine sahip birden fazla dosyanın silinmesi gerektiği yazmaktadır. Eğer söz konusu dosya dizinlerden sadece birinde varsa, onu silmeniz de yeterli olacaktır.

l Unutmayın ki, trojanların isimlerini ve diğer bilgilerini değiştirmek pek zor değildir. Burada verdiklerimiz, taşıdıkları orijinal özelliklerdir. Adı değiştirilmiş bir trojan dosyasının yerini belirlemek biraz daha problemlidir; bu sorunun çözümüne örnek olarak NetBus ve SubSeven trojanını inceleyebilirsiniz.

l Dosya veya Registry değeri silme işlemleri sırasında çok dikkatli olun. Özellikle Registry, Windows için hayati önem taşır. Yanlış bir şey silmeniz sisteminizde aksaklıklara yol açabilir.


TEMİZLİK ZAMANI!


ACID SHIVERS

Port Numarası: 10520

Dosya Adı: "msgsvr16.exe"

Boyutu: 186 Kb

Dizini: C:Windows

1. Registy'nizdeki HKEY_LOCAL_MACHINESoftwareMicrosoftWindowsCurrentV ersionRun "Explorer | msgsvr16.

exe" kaydını silin.

2. Registry'nizdeki HKEY_LOCAL_

MACHINESoftwareMicrosoftWindowsCurrentVersionRunSe rvices "Explorer | msgsvr16.exe" kaydını silin.

3. PC'nizi MS-DOS kipinde başlatın.

4. "C:Windowsmsgsvr16.exe" dosyasını silin.

5. PC'nizi yeniden başlatın.


BACK ORIFICE

Port Numarası: 31337

Dosya Adı: ".exe"

Boyutu: 122 Kb

Dizini: C:WindowsSystem

1. Registry'nizdeki HKEY_LOCAL_

MACHINESoftwareMicrosoftWindowsCurrentVersionRunSe rvices ".exe" kaydını silin.

2. PC'nizi yeniden başlatın.

3. Windows Explorer'ı başlatın. Görünüm*Klasör Seçenekleri menüsündeki Görünüm sekmesini açın ve Gizli Dosyalar bölümünde "Tüm Dosyaları Göster" seçeneğinin işaretli olduğundan emin olun.

3. "C:WindowsSystem.exe" dosyasını silin.

4. PC'nizi yeniden başlatın.

BACKDOOR

Port Numarası: 1999

Dosya Adı: "icqnuke.exe"

Boyutu: 102 Kb

Dizini: C:Windows, C:WindowsSystem

1. Registry'nizdeki HKEY_LOCAL_

MACHINESoftwareMicrosoftWindowsCurrentVersionRun "icqnuke.exe" kaydını silin.

2. PC'nizi MS-DOS kipinde başlatın.

3. "C:Windowsicqnuke.exe" ve "C:WindowsSystemicqnuke.exe" dosyalarını silin.

4. PC'nizi yeniden başlatın.


BIG GLUCK

Port Numarası: 34324

Dosya Adı: "bg10.exe"

Boyutu: 100 Kb

Dizini: C:Windows, C:WindowsSystem

1. Registry'nizdeki HKEY_LOCAL_

MACHINESoftwareMicrosoftWindowsCurrentVersionRunSe rvices "bg10.exe" kaydını silin.

2. PC'nizi MS-DOS kipinde başlatın.

3. "C:Windowsbg10.exe" ve "C:

WindowsSystembg10.exe" dosyalarını silin.

4. PC'nizi yeniden başlatın.


BLADE RUNNER

Port Numarası: 21, 5400, 5401, 5402

Dosya Adı: "server.exe"

Boyutu: 323 Kb

Dizini: C:Windows, C:WindowsSystem

1. Registry'nizdeki HKEY_LOCAL_

MACHINESoftwareMicrosoftWindowsCurrentVersionRun "server.exe" kaydını silin.

2. PC'nizi MS-DOS kipinde başlatın.

3. "C:Windowsserver.exe" ve "C:

WindowsSystemserver.exe" dosyalarını silin.

4. PC'nizi yeniden başlatın.


BUGS

Port Numarası: 2115

Dosya Adı: "bugs.exe"

Boyutu: 78 Kb

Dizini: C:Windows, C:WindowsSystem

1. Registry'nizdeki HKEY_LOCAL_

MACHINESoftwareMicrosoftWindowsCurrentVersionRun "bugs.exe" kaydını silin.

2. PC'nizi MS-DOS kipinde başlatın.

3. "C:Windowsbugs.exe" ve "C:

WindowsSystembugs.exe" dosyalarını silin.

4. PC'nizi yeniden başlatın.

DEEP BACK ORIFICE

Port Numarası: 31338

Dosya Adı: ".exe"

Boyutu: 122 Kb

Dizini: C:Windows

1. Registry'nizdeki HKEY_LOCAL_

MACHINESoftwareMicrosoftWindowsCurrentVersionRunSe rvices ".exe" kaydını silin.

2. PC'nizi yeniden başlatın.

3. Windows Explorer'ı başlatın. Görünüm*Klasör Seçenekleri menüsündeki Görünüm sekmesini açın ve Gizli Dosyalar bölümünde "Tüm Dosyaları Göster" seçeneğinin işaretli olduğundan emin olun.

4. "C:WindowsSystem.exe" dosyasını silin.

5. PC'nizi yeniden başlatın.


DEEP THROAT

Port Numarası: 2140, 3150

Dosya Adı: "systempatch.exe"

Boyutu: 255 Kb

Dizini: ?

1. Registry'nizdeki HKEY_LOCAL_

MACHINESoftwareMicrosoftWindowsCurrentVersionRun anahtarını açın. "systemDLL32 | systempatch.exe" kaydının işaret ettiği dizini bir kenara not aldıktan sonra söz konusu kaydı silin.

2. PC'nizi MS-DOS kipinde başlatın.

3. Not etmiş olduğunuz dizin altındaki "systempatch.exe" dosyasını silin. MS-DOS kipinde adı 8 karakterden uzun dosyaların isimleri kısaltılacağı için, "system~1.exe" veya benzeri ada sahip bir dosyayı aramalısınız. Eğer "system~" şeklinde başlayan birden fazla EXE dosyası varsa hangisinin trojan dosyası olduğundan emin olmadan silme işine girişmeyin.

4. PC'nizi yeniden başlatın.


DOLY TROJAN

Port Numarası: 1011, 21

Dosya Adı: "tesk.exe"

Boyutu: 169 Kb

Dizini: C:Wİndows , C:WindowsSystem

1. Registry'nizdeki HKEY_LOCAL_

MACHINESoftwareMicrosoftWindowsCurrentVersionRun "tesk.exe" kaydını silin.

2. PC'nizi MS-DOS kipinde başlatın.

3. "C:Windowstesk.exe" ve "C:WindowsSystemtesk.exe" dosyalarını silin.

4. PC'nizi yeniden başlatın.


GIRLFRIEND

Port Numarası: 21554

Dosya Adı: "windll.exe"

Boyutu: ?

Dizini: C:Windows

1. Registry'nizdeki HKEY_LOCAL_

MACHINESoftwareMicrosoftWindowsCurrentVersionRun "windll.exe" kaydını silin.

2. PC'nizi yeniden başlatın.

3. "C:Windowswindll.exe" dosyasını silin.

4. PC'nizi yeniden başlatın.


HACK A TACK

Port Numarası: 31785, 31787

Dosya Adı: "expl32.exe"

Boyutu: 236 Kb

Dizini: C:Windows

1. Registry'nizdeki HKEY_LOCAL_

MACHINESoftwareMicrosoftWindowsCurrentVersionRun "Explorer32 | C:Windowsexpl32.exe" kaydını silin.

2. PC'nizi MS-DOS kipinde başlatın.

3. "C:Windowsexpl32.exe" dosyasını silin.

4. PC'nizi yeniden başlatın.


INIKILLER

Port Numarası: 9989

Dosya Adı: "bad.exe"

Boyutu: ?

Dizini: C:Windows

1. Registry'nizdeki HKEY_LOCAL_

MACHINESOFTWAREMicrosoftWindowsCurrentVersionRun "Explorer" kaydını silin.

2. PC'nizi yeniden başlatın.

3. "C:Windowsbad.exe" dosyasını silin.

4. PC'nizi yeniden başlatın.


MASTERS PARADISE

Port Numarası: 3129, 40421, 40422,40423,

40426

Dosya Adı: "sysedit.exe", "keyhook.dll"

Boyutu: ?

Dizini: C:Windows

1. Registry'nizdeki HKEY_LOCAL_

MACHINESoftwareMicrosoftWindowsCurrentVersionRun "sysedit.exe" kaydını silin.

2. PC'nizi yeniden başlatın.

3. "C:Windowssysedit.exe" ve "C:

Windowskeyhook.dll" dosyalarını silin.

4. PC'nizi yeniden başlatın.

5. Gerçek "sysedit.exe" dosyasını Windows CD'nizden veya güvendiğiniz bir arkadaşınızdan tekrar yükleyin.


NETBUS PRO

Port Numarası: 20034

Dosya Adı: "NBSvr.exe"

Boyutu: 599 Kb

Dizini: C:Windows , C:WindowsSystem

1. Registry'nizdeki HKEY_LOCAL_

MACHINESoftwareMicrosoftWindowsCurrentVersionRunSe rvices "NetBus Server Pro | nbsvr.exe" kaydını silin.

2. Registry'nizdeki HKEY_CURRENT_

USERNetBus Server anahtarını silin.

3. PC'nizi MS-DOS kipinde başlatın.

4. "C:WindowsNBSvr.exe" , "C:WindowsNBHelp.dll" , "C:WindowsLog.txt" dosyalarını silin. (Aynı dosyalar C:WindowsSystem dizininde de olabilir)

5. PC'nizi yeniden başlatın.


NETBUS

Port Numarası: 12345, 12346

Dosya Adı: "patch.exe"

Boyutu: 470 Kb

Dizini: C:WindowsSystem

1. Registry'nizdeki HKEY_LOCAL_

MACHINESoftwareMicrosoftWindowsCurrentVersionRun "patch.exe" kaydını arayın. Söz konusu kaydı bulamazsanız trojan'ın adı değiştirilmiş demektir. Bu durumda aynı Registry anahtarı altında yer alan tüm EXE kayıtlarını not alın ve C:WindowsSystem dizinindeki EXE dosyalarıyla karşılaştırın. 470 KB boyutunda olan dosya, adı değiştirilmiş NetBus trojanıdır. Registry kaydını silin.

2. Bir MS-DOS Komut İstemi penceresi açın ve "C:WindowsSystempatch.

exe /remove" komutunu kullanın. (Trojanın adı değiştirilmişse, patch.exe yerine PC'nizdeki adını yazın.)

3. "C:WindowsSystempatch.exe" dosyasını silin.


NETSPHERE

Port Numarası: 30100, 30101, 30102

Dosya Adı: "nssx.exe"

Boyutu: 640 Kb

Dizini: C:WindowsSystem

1. Registry'nizdeki HKEY_LOCAL_

MACHINESoftwareMicrosoftWindowsCurrentVersionRun "NSSX | C:WindowsSystemnssx.exe" kaydını silin.

2. PC'nizi MS-DOS kipinde başlatın.

3. "C:Windowsnssx.exe" dosyasını silin.

4. PC'nizi yeniden başlatın.


RAT

Port Numarası: 1095, 1097, 1098, 1099

Dosya Adı: " .exe", "mswinsck.ocx",

"wavestream.dll", "regsvr32.exe"

Boyutu: 298 KB, 99 Kb, 35 Kb, 20 Kb

Dizini: C:WindowsSystem

1. Registry'nizdeki şu anahtarları silin:

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesCLSID{925B0F6C-605D-11CF-BAEF-F89005C10000}

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesCLSID{925B0F6C-605D-11CF-BAEF-F89005C10000} Implemented Categories

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesCLSID{925B0F6C-605D-11CF-BAEF-F89005C10000}

Implemented Categories{40FC6ED5-2438-11CF-A3DB-080036F12502}

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesCLSID{925B0F6C-605D-11CF-BAEF-F89005C10000}InprocServer32

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesCLSID{925B0F6C-605D-11CF-BAEF-F89005C10000}ProgID

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesCLSID{925B0F6C-605D-11CF-BAEF-F89005C10000}Programmable

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesCLSID{925B0F6C-605D-11CF-BAEF-F89005C10000}TypeLib

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesCLSID{925B0F6C-605D-11CF-BAEF-F89005C10000}Version

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesInterface{925B0F6 B-605D-11CF-BAEF-F89005C10000}

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesInterface{925B0F6 B-605D-11CF-BAEF-F89005C10000}ProxyStubClsid

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesInterface{925B0F6 B-605D-11CF-BAEF-F89005C10000}ProxyStubClsid32

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesInterface{925B0F6 B-605D-11CF-BAEF-F89005C10000}TypeLib

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesTypeLib{925B0F6D-605D-11CF-BAEF-F89005C10000}

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesTypeLib{925B0F6D-605D-11CF-BAEF-F89005C10000}1.0

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesTypeLib{925B0F6D-605D-11CF-BAEF-F89005C10000}1.0

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesTypeLib{925B0F6D-605D-11CF-BAEF-F89005C10000}1.0win32

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesTypeLib{925B0F6D-605D-11CF-BAEF-F89005C10000}1.0FLAGS

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesTypeLib{925B0F6D-605D-11CF-BAEF-F89005C10000}1.0HELPDIR

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesWaveStreaming.Wav eStream

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesWaveStreaming.Wav eStreamClsid

2) Registry'nizdeki şu kayıtları silin:

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesCLSID{925B0F6C-605D-11CF-BAEF-F89005C10000} @="WaveStreaming.WaveStream"

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesCLSID{925B0F6C-605D-11CF-BAEF-F89005C10000} "

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesCLSID{925B0F6C-605D-11CF-BAEF-F89005C10000} "

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesCLSID{925B0F6C-605D-11CF-BAEF-F89005C10000}

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesCLSID{925B0F6C-605D-11CF-BAEF-F89005C10000} "

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesInterface{925B0F6 B-605D-11CF-BAEF-F89005C10000} @="WaveStream"

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesInterface{925B0F6 B-605D-11CF-BAEF-F89005C10000}

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesInterface{925B0F6 B-605D-11CF-BAEF-F89005C10000}

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesInterface{925B0F6 B-605D-11CF-BAEF-F89005C10000}

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesInterface{925B0F6 B-605D-11CF-BAEF-F89005C10000} TypeLibVersion="1.0"

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesTypeLib{925B0F6D-605D-11CF-BAEF-F89005C10000}1.0 @="MS Internet Audio Streaming Support"

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesTypeLib{925B0F6D-605D-11CF-BAEF-F89005C10000}1.0win32 @="C:WINDOWSSYSTEMWAVESTREAM.DLL"

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesTypeLib{925B0F6D-605D-11CF-BAEF-F89005C10000}1.0FLAGS @="0"

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesTypeLib{925B0F6D-605D-11CF-BAEF-F89005C10000}1.0 "

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesWa...eStreaming.W aveStream"

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREClassesWaveStreaming.Wav eStreamClsid @="{925B0F6C-605D-11CF-BAEF-F89005C10000}"

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREMicrosoftWindowsCurrentV ersionRun Explorer="C:WINDOWSsystem

MSGSVR16.EXE"

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREMicrosoftWindowsCurrentV ersionRunServicesDefault=" "

HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREMicrosoftWindowsCurrentV ersionRunServicesExplorer=" "

3. PC'nizi MS-DOS kipinde başlatın.

4. "C:WindowsSystem .exe" , "C:WindowsSystemMSGSVR16.EXE" , "C:WindowsSystemwaveStream.dll" dosyalarını silin.

5. PC'nizi yeniden başlatın.


SUBSEVEN

Port Numarası: 1243, 1999, 6711, 6776

Dosya Adı:

1. Dosya: "server.exe", "rundll16.exe",

"systray.dl", "Task_bar.exe"

2. Dosya: "FAVPNMCFEE.dll",

""MVOKH_32.dll", "nodll.exe",

"watching.dll"

Boyutu: 328 Kb, 35 Kb

Dizini: C:Windows, C:WindowsSystem

1. "C:WindowsSystemSysEdit.exe" dosyasını çalıştırın. SYSTEM.INI dosyasının [boot] bölümündeki "shell=Explorer.exe" satırını inceleyin. Satırın sağına yukarıda adı geçen dosya adlarından biri eklenmişse, dosya adını bir kenara not edin ve satırı "shell=Explorer.exe" haline getirin.

2. Aynı penceredeki WIN.INI dosyasının [windows] bölümünde "run=" ve "load=" diye başlayan satırları inceleyin. Söz konusu satırlardan biri yukarıda adı geçen dosyalardan birine işaret ediyorsa, dosya adını not edin ve satırı silin.

3. Yapmış olduğunuz değişiklikleri kaydedip SysEdit penceresini kapatın.

4. Registry'nizdeki HKEY_LOCAL_

MACHINESoftwareMicrosoftWindowsCurrentVersionRun anahtarını inceleyin ve yukarıda adı geçen dosyalara işaret eden kayıtları silin. Herhangi bir kayıt bulamazsanız trojanın adı değiştirilmiş demektir. Bu durumda aynı Registry anahtarı altında yer alan tüm EXE kayıtlarını not alın ve C:Windows dizinindeki EXE dosyalarıyla karşılaştırın. 328 Kb boyutunda olan dosya, adı değiştirilmiş SubSeven trojanıdır. Registry kaydını silin.

5. PC'nizi yeniden başlatın.

6. C:Windows dizinindeki trojan dosyasını silin.


WHACK A MOLE

Port Numarası: 12361, 12362

Dosya Adı: "whack.exe"

Boyutu: ?

Dizini: C:Windows

1. Registry'nizdeki şu kayıtları silin:

HKEY_LOCAL_MACHINESoftwareMicrosoftWindowsCurrentV ersionRun "NetBuster"

HKEY_LOCAL_MACHINESoftwareMicrosoftWindowsCurrentV ersionRun "SysCopy"

HKEY_LOCAL_MACHINESoftwareMicrosoftWindowsCurrentV ersionRunServices "RunDll"

HKEY_LOCAL_MACHINESoftwareMicrosoftWindowsCurrentV ersionRunServices "RunDll32"

2. Registry'nizdeki HKEY_CLASSES_

ROOT.dl_ anahtarını silin.

3. PC'nizi MS-DOS kipinde başlatın.

4. C:Windows dizini altındaki Şu dosyaları silin:

keyhook.dll

keyhook.dl_

nbsetup.reg

nb2setup.reg

ntsetup.reg

nt2setup.reg

rundll.dl_

whack.exe

5. PC'nizi yeniden başlatın.


WINCRASH

Port Numarası: 5742

Dosya Adı: "server.exe"

Boyutu: 290 Kb

Dizini: C:WindowsSystem

1. Registry'nizdeki HKEY_LOCAL_

MACHINESoftwareMicrosoftWindowsCurrentVersionRun "MsManager | SERVER.EXE" kaydını silin.

2. PC'nizi MS-DOS kipinde başlatın.

3. "C:WindowsSystemserver.exe" dosyasını silin.

4. PC'nizi yeniden başlatın

Wİndows Xp Boot Ekrani DeĞİŞtİrmek İÇİn


1. C:windowssystem32 klasörü altında bulunan ntoskrnl.exe dosyasını yedekleyin.
2. Masaüstünde boş bir klasör oluşturun.
3. Değiştirmek istediğiniz BOOT ekranı exe dosyasını buraya kopyalayın.
4. Dosya adını ntoskrnl.exe olarak değiştirin.
5. Bilgisayarı Güvenli Modda(Sade Mode) başlatın.
6. Kendi kullanıcı adınız ile LOGİN olun.
7. Adını değiştirdiğiniz ntoskrnl.exe dosyasını çalıştırın.
8. ntoskrnl.exe dosyasını C:Windowssystem32 klasörüne kopyalayın.
9. Değiştirme onayı isteyecektir evet deyin.
10. Bilgisayarı yeniden başlatın.


---------------------------------------
Windows XP LOGİN EKRANINI DEĞİŞTİRMEK İÇİN
---------------------------------------

1. C:Windowssystem32 klasörü altında bulunan logonui.exe dosyasını yedekleyin.
2. Masaüstünde boş bir klasör oluşturun.
3. Değiştirmek istediğiniz LOGİN ekranı exe dosyasını buraya kopyalayın.
4. Dosya adını logonui.exe olarak değiştirin.
5. Bilgisayarı Güvenli Modda(Safe Mode) Başlatın.
6. Kendi kullanıcı adınız ile LOGİN olun.
7. Adını değiştirdiğiniz logonui.exe dosyasını çalıştırın.
8. logonui.exe dosyasını C:windowssystem32 klasörüne kopyalayın.
9. Değiştirme onayı isteyecektir evet deyin.
10. Bilgisayarı yeniden başlatın.

BİLGİSAYAR VİRÜSLERİ VE KORUNMA YÖNTEMLERİ

1. BİLGİSAYAR VİRÜSÜ NEDİR? NASIL BULAŞIR ?

Bilgisayar virüsleri, aslında "çalıştığında bilgisayarınıza değişik şekillerde zarar verebilen" bilgisayar programlarıdır. Eğer bu programlar (ya da virüs kodları) herhangi bir şekilde çalıştırılırsa, programlanma şekline göre bilgisayarınıza zarar vermeye başlar. Ayrıca, tüm virüs kodları (bilinen adıyla virüsler) bir sistemde aktif hale geçirildikten sonra çoğalma (bilgisayarınızdaki diğer dosyalara yayılma, ağ üzerinden diğer bilgisayarlara bulaşma vb gibi) özelliğine sahiptir.

Başlangıçta yazılım hatası olarak ortaya çıkan bilgisayar virüsleri günümüzde özel olarak hazırlanan ve bilgisayara bağlı olarak çalışan her şeyi tehdit eden en öldürücü saldırı aracı haline geldi. Bilgisayarına virüs giren kullanıcı genellikle ilk anda bir şey fark etmez. Özel olarak hazırlanmış olan virüslerin en önemli özelliği hiç dikkat çekmeden sistemlere girmesi, yerleşmesi ve sistemin tam anlamıyla kontrolünü ele almasıdır. Virüs programları yaratıcısı tarafından belirli amaçlara hizmet etmesi için hazırlanır. Bu amaçlar bilgisayarın bir süre kontrolden çıkmasından tutun sabit disk üzerinde bulunan tüm verilerin silinmesine kadar gidebilir.

Bilgisayar virüslerinin popüler bulaşma yollarından birisi "virüs kapmış bilgisayar programları" dır. Bu durumda, virüs kodu bir bilgisayar programına (sözgelimi, sık kullandığınız bir kelime işlemci ya da beğenerek oynadığınız bir oyun programı) virüsü yazan (ya da yayan) kişi tarafından eklenir. Böylece, virüslü bu programları çalıştıran kullanıcıların bilgisayarları "potansiyel olarak" virüs kapabilirler. Özellikle internet üzerinde dosya arşivlerinin ne kadar sık kullanıldığını düşünürsek tehlikenin boyutlarını daha da iyi anlayabiliriz.

Virüslenmiş program çalıştırıldığında bilgisayar virüs kodu da, genellikle, bilgisayarınızın hafızasına yerleşir ve potansiyel olarak zararlarına başlar. Bazı virüsler, sabit diskinizin ya da disketlerinizin "boot sector" denilen ve bilgisayar her açıldığında ilk bakılan yer olan kısmına yerleşir. Bu durumda, bilgisayarınız her açıldığında "virüslenmiş" olarak açılır. Benzer şekilde, kendini önemli sistem dosyalarının (MSDOS ve windows için COMMAND.COM gibi) peşine kopyalayan virüsler de vardır.

Genellikle her virüsün bir adı vardır (Cansu, Stoned, Michaelangelo, Brain, Einstein vb gibi).

Diğer bir virüs bulaşma yöntemi de e-mail mesajlarıdır. E-posta programları ve protokoller çok gelişti. Ama gene de, e-mail ile virüs bulaşmasının çok çok zor olduğunu söyleyebiliriz. Öncelikle,

Sadece düz yazı içeren bir e-postayı okumakla sisteminize virüs filan bulaşmaz.

Eğer aldığınız e-posta ile birlikte bir "attachment (eklenmiş dosya)" varsa (eklenmiş dosya, herhangi bir çalıştırılabilir (executible) dosya olabilir), mailinizi okuyup gelen dosyayı diskinize saklamakla "o dosya virüslü dahi olsa" yine virüs bulaşmaz. Tabii, eklenmiş dosyayı çalıştırırsanız ve o dosya da virüslü ise, sisteminize virüs bulaşabilir. Bu tamamen sizin sorumluluğunuz.

Yıllar içinde mail programları oldukça gelişmiştir. bazı özel tekniklerle, mail içine "doğrudan çalıştırılabilir kod" ekleme olanağı vermektedir. Daha çok yeni olan bu kullanım, tüm potansiyel virüs saldırılarına açıktır. Dolayısıyla, size gelen bir maili okumadan önce, "konusuna" ve "kimden gönderildiğine" ayrıca "uzunluğuna" bakıp ona göre bir karar verebilirsiniz. Kullandığınız mail programı, bazı seçeneklerini değiştirirseniz, maili okumak için açtığınız anda, sizin onayınızı almadan, aslında bir program olan ilgili kod çalışmaya başlayabilir.

Web sayfaları virüs içermez. Web sayfalarını oluşturmada kullanılan HTML, sabit diske yazma/silme vb yapılmasına izin vermez. Bunun yanında, web sayfalarında çok kullanılan Java ve Java Script ile yazılmış web uygulamaları da diskinize kesinlikle hiçbir şey yazmaz, hiçbir şeyi silmez. Bu yüzden, gönül rahatlığı ile web üzerinde dolaşabilirsiniz. Ancak, rastladığınız programları alıp kontrolsüz çalıştırırsanız o zaman durum değişir!

2. BİLGİSAYAR VİRÜSLERİNİN TÜRLERİ

Bilgisayar virüslerini, genel olarak 2 grupta toplamak mümkün:

Dosyalara bulaşan virüsler

Bilgisayarın sistem alanlarına bulaşan virüsler

İlk gruba girenler, genellikle, kullanıcının çalıştırdığı programlara (söz gelimi, dos için .EXE ve .COM) bulaşır. Bazen, başka tür sistem dosyalarına da (.OVL, .DLL, .SYS gibi) bulaşabilirler. Programların virüslenmesi iki yolla olur: Ya virüs kodu bilgisayarın hafızasına yerleşmiştir ve her program çalıştırılışta o programa bulaşır; ya da hafızaya yerleşmeden sadece "virüslü program her çalıştırılışında" etkisini gösterebilir. Ancak, virüslerin çoğu kendini bilgisayarın hafızasına yükler.

İkinci gruba giren virüsler ise, bilgisayarın ilk açıldığında kontrol ettiği özel sistem alanlarına (boot sector) ve özel sistem dosyalarına (command.com gibi) yerleşirler.

Bazı virüsler ise her iki şekilde de zarar verebilir.

Bazı virüsler, virüs arama programları tarafından saptanmamak için bazı "gizlenme" teknikleri kullanırlar (Stealth Virüsleri). Bazı tür virüsler ise, çalıştırıldığında kendine benzer başka virüsler üretir (Polymorphic virüsler). (Bu tip virüslerin ilk örneklerinden olan Dark Avanger ve Cascade bilgisayar sistemlerine ciddi zararlar vermişlerdir).

3. BİLGİSAYAR VİRÜSLERİNİN VERDİĞİ ZARARLAR

Bilgisayar kullanan yüz milyonlarca kişi arasından, doğal olarak, böyle kötü niyetli kişiler çıkıyor. Virüs yazan kişiler, genellikle iyi programlama ve bilgisayar donanım bilgisi olan, ve bu bilgilerini dışa vurmak için "kötü yollar" seçen insanlardır.

Bilgisayar virüsleri,

Ekranınıza can sıkıcı mesajlar çıkararak çalışmanızı bölebilir/engelleyebilir.

Bilgisayarınızın hafızasını ve/veya disk alanını kullanarak bu kaynaklara verimli olarak erişiminizi engelleyebilir.

Kullandığınız dosyaların içeriklerini bozabilir/silebilir.

Kullandığınız bilgisayar programlarını bozabilir, çalışmalarını yavaşlatabilir.

Sabit diskinizin tamamını ya da önemli dosyaların olduğu kısımlarını silebilir.

4. BİLGİSAYAR VİRÜSLERİNİN HIZLA YAYILMASININ SEBEPLERİ

Eskiden en popüler virüs bulaşma yolu, bir bilgisayardan diğerine "disket" ile dosya aktarımı idi. Günümüzde ise, bilgisayar ağlarının oldukça yoğun kullanılması, herkese açık (anonim) dosya arşivleri ve internet üzerindeki popüler etkileşimli ortamlar (IRC, ICQ, Web gibi) virüslü programların yayılması için oldukça uygun ortamlardır. Ayrıca, e-mail yoluyla gelen programların kontrolsüz çalıştırılması da bir başka potansiyel tehlike olarak karşımızdadır.

Örneğin, Aşk Virüsü yapısında iki tehlike özelliği barındırıyor. Bunlardan birincisi Worm diye bilinen ve virüsün internet ortamında hızla yayılmasını sağlayan yönteme deniyor. Diğeri ise Trojan adıyla bilinen (Truva atı) ve virüsün sinsice bilgisayarınıza yerleşmesini sağlayan yöntem. Yöntemin temeli virüsün sinsice sisteminize girip kendi kendini kopyalayarak çoğalması prensibine dayanıyor. Virüsün bulunduğu program aktif hale getirildiğinde virüs süratle sistem üzerinde bulunan e-mail adreslerine yöneliyor ve kendisini her bir adres içerisine ayrı ayrı kopyalıyor. Virüsün üzerinde bulunduğu bilgisayar on-line olduğunda üzerinde aşk virüsünün olduğu bütün e-mail adreslerine otomatik olarak e-mail gönderiliyor. Kendi adresine e-mail gelen diğer bilgisayar kullanıcısı e-maili açtığında virüs bilgisayara bulaşıyor ve yukarıda belirtilen işleyiş tekrarlanıyor.

Truva atı da aslında genel olarak virüs olarak tanımlanmasa da "virüs" ile eşdeğer. Tek farkı, ilk anda aldığınız programın yararlı bir şeyler yaptığını sanıyorsunuz ancak zararlı olduğunu daha sonra anlıyorsunuz. Sözgelimi, sadece bir virüs bulaştırmak için yazılmış bir oyun programı. Oyunu çalıştırıp oynuyorsunuz; ve sonra sisteminiz felç oluyor.

5. BİLGİSAYAR VİRÜSÜNÜN SİSTEMİ ÇÖKERTME YÖNTEMİ

Bazı virüsler, doğrudan veri dosyalarını bozabilirler. Birçok virüs, .DAT, .OVR, .DOC gibi çalıştırılabilir olmayan dosyaları hedef alıp bozabilmektedir. Ancak bilgisayar virüsleri de bir çeşit "bilgisayar programları" olduğundan, virüsün yayılabilmesi için mutlaka virüs kodunun çalışması lazım. Bu yüzden, sözgelimi bir düzyazı içeren dosyanın (text) virüs taşıma ihtimali yok.

Bazı virüsler ise orijinal haliyle virüs elektronik postada Love you yani seni seviyorum başlığıyla görünüp kullanıcıyı mesajı açmaya teşvik ediyor; mesaj açılınca da elektronik posta kullanılmaz hale geliyor. Virüsün versiyonlarından birisi konu başlığı olarak Joke yani şaka kelimesini kullanıyor. Susitikm adlı bir diğer versiyonun başlığı ise Susitikm Shi Vakara Kavos Puodukui.... şeklinde. Ancak attachment yani ek olarak diğer versiyonlarla aynı dosyayı taşıyor. Love you virüsü üzerinde bulunduğu sistemin bilgilerini tam anlamıyla felç ediyor. Virüs kendini belirli tip veri dosyalarına kopyalayarak var olan dosyaların yapılarını değiştiriyor. Sağlam sistem dosyalarında bu uygulama sonrası virüs haline geliyor Love You virüsünün ilk olarak değiştirdiği dosya tiplerinin başında vbs, vbe, js, jpg, jpeg, css, wsh, scht, hta ve gif geliyor. MP2 ve MP3 dosyaları ise doğrudan bilgisayardan siliniyor. 

Bazı programların, uygulama ile birlikte kullanılan "kendi yardımcı programlama dilleri" vardır. Sözgelimi, popüler bir kelime işlemci olan "MS Word", "Macro" adı verilen yardımcı paketlerle yazı yazma sırasında bazı işleri otomatik ve daha kolay yapmanızı sağlayabilir. Programların bu özelliğini kullanarak yazılan virüslere "macro virüsleri" adı verilir. Bu virüsler, sadece hangi macro dili ile yazılmışlarsa o dosyaları bozabilirler. Bunun en popüler ve tehlikeli örneği "Microsoft Word" ve "Excel" macro virüsleri. Bunlar, ilgili uygulamanın macro dili ile yazılmış bir şekilde, bir word ya da excel kullanarak hazırladığınız dokümana yerleşir ve bu dokümana her girişinizde aktif hale geçer. Macro virüsleri, ilgili programların kullandığı bazı tanımlama dosyalarına da bulaşmaya (normal.dot gibi) çalışır. Böylece o programla oluşturulan her döküman virüslenmiş olur. Microsoft Office (word, excel vb) macro virüsleri ile baş etmek ve korunmak için, http://www.microsoft.com/msoffice adresinde gerekli bilgiler bulunabilir.

6. BİLGİSAYAR VİRÜSÜNÜN BULAŞTIĞININ TESPİT EDİLMESİ

Eğer bilgisayarınıza virüs bulaşmışsa, bu durumda bilgisayarınızda "olağan dışı" bazı durumlar gözlemleyebilirsiniz. Bazı virüsler, isimleri ile ilgili bir mesajı ekranınıza getirebilir. Bazıları makinenizin çalışmasını yavaşlatabilir, ya da kullanılabilir hafızanızı azaltır. Bu son iki sebep sırf virüs yüzünden olmasa da gene de şüphelenmekte fayda var.

Bilgisayarınızın virüs kapıp kapmadığını saptayan "anti-virüs" programları da var. Bu programlar, bilgisayarınızın virüs kapabilecek her tarafını (hafıza, boot sector, çalıştırılabilir programlar, dokümanlar vb) tararlar. Bu programların virüs saptama yöntemleri 2 türlüdür:

Kendi veritabanlarındaki virüslerin imzalarını (virüsün çalışmasını sağlayan bilgisayar programı parçası) bilgisayarınızda ararlar.

Programlarınızı, virüs olabilecek zararlı kodlara karşı analiz edebilirler.

7. BİLGİSAYARA VİRÜS BULAŞTIĞININ TESPİT EDİLMESİ DURUMUNDA YAPILACAKLAR İŞLEMLER

Bir programın virüslü olduğundan şüpheleniyorsanız, bu durumda, öncelikle sakin olun. Yapacağınız ilk iş, o an kullandığınız tüm uygulamaları kapatmak, yaptığınız işleri saklamak. Ardından, bir anti-virüs programı ile bilgisayarınızı gerekirse disket(lerin)izi tarayın. Her zaman için, kullandığınız anti-virüs programının yeni bir sürümünü elde etmeye çalışın. 

Eğer bilgisayarınızın sistem alanları da etkilenmişse, bu durumda bilgisayarınızı kapatın. Ardından, bilgisayarınızı "temiz bir sistem disketi" ile açın. Bu yüzden, her zaman böyle bir disket bulundurmak faydalı olacaktır (windows95 için Rescue Disk). Daha sonra, bir virüs tarama/temizleme programı ile bilgisayarınızı tarayın.

8. BİLGİSAYAR VİRÜSLERİNDEN KORUNMA YÖNTEMLERİ

En iyi korunma yolu, şüpheli programları, güvenmediğiniz internet sitelerinden aldığınız programları hemen kontrol etmeden çalıştırmamak.

Güvenilir dosya arşivlerinden alınan programlarda virüs olması ihtimali yok denecek kadar azdır. Bunlar genellikle, popüler bilgisayar dergilerinin arşiv siteleri; tanınmış yazılım şirketleri, yansıları dünyanın pek çok yerinde tutulan Simtel, Cica, Tucows, Winsite gibi sitelerdir. Zaten bir siteye girdiğinizde o sitenin muhteviyatı size bazı ipuçları verir. Eğer illegal programların ve "crack" olarak adlandırılan bazı programların olduğu bir sitede iseniz virüslü program alma ihtimaliniz son derece yüksek!!!

Dışardan bir program aldığınızda "MUTLAKA BIR VIRUS TARAYICI ILE" kontrol edin. Sonra çok başınız ağrıyabilir.

Ancak, bu korunma önlemi de yetmeyebilir. Virüsler yanında, çalıştırdığınızda bilgisayarınızın önemli dosyalarını silen, disklerinizi formatlamaya çalışan ve ilk anda yararlı gibi görünen (sözgelimi ilk anda bir oyun programı olduğunu sanırsınız) programlar da var. Bu programlar, genellikle, illegal programların bulunduğu birtakım kontrolsüz FTP sitelerinde, web sitelerinde bulunmaktadır. Bu tip programların dağıtıldığı önemli yerlerden biri de haber gruplarıdır (usenet news). Aldığınız bir mailin sonuna eklenen ve "lütfen ilişikteki kısa programı çalıştırın, size çok güzel bir yeni yıl kutlaması mesajı veriyor" gibi bir mesaj görür, eklenmiş programı alır ve çalıştırırsanız başınız muhtemelen dertte olacak demektir. Programı alırsınız, içinden hiç virüs çıkmaz. Ama, aldığınız program, çalıştırıldığında, aslında makinenize ciddi zararlar veren bir algoritmayı doğrudan çalıştırıyor olabilir. Bu yüzden, çok dikkatli olmak lazım. Son pişmanlık fayda etmiyor.

Önemli dosyalarınızın (sistem dosyaları, önemli kişisel dosyalar vb) yedeklerini almaya çalışın. Ve de şüpheli bir şekilde aldığınız bir programı hemen silin.

Bilgisayarınıza, eğer imkanınız varsa, bir virüs koruyucu kalkan programı yükleyin. Bu da, sizi bir miktar koruyacaktır. Bu programların seçenekleri ile biraz oynayarak tam kullanımını öğrenin. Bazıları, disk formatlama, dosya silme vb gibi konularda kullanıcıyı uyaran özelliklere sahiptir.

Günümüzdeki popüler anti-virüs programlarının veri tabanlarında binlerce virüs imzası ve bunların varyantları vardır. Bu veri tabanları, yeni çıkan virüsleri de ekleyerek sık aralıklarla güncellenir. Bütün virüs programları 3 temel işleve sahiptir :

Virüs Arama, bulma (virüs scanner)

Bulunan virüsü temizleme (virüs cleaner)

Bilgisayarınızı virüslerden korumak için bir koruyucu kalkan oluşturma (virüs shielder)

Virüs kalkanları, bilgisayarınız her açıldığında kendiliğinden devreye giren, ve her yeni program çalıştırdığınızda, bilgisayarınıza kopyaladığınızda (başka bir bilgisayardan, internet üzerinden, disketten vb) bunları kontrol eden ve tanımlayabildiği virüs bulursa sizi uyaran ve virüs temizleme modülünü harekete geçirebilen araçlardır.

Bazı popüler anti-virüs programları, üretici şirketler ve web adresleri şunlardır :

McAfee Associates, Inc. http://www.mcafee.com

IBM Anitvirus http://www.av.ibm.com

Norton Antivirus http://www.symantec.com

F-Prot http://www.datafellows.com

Thunderbyte Antivirus http://www.thunderbyte.com

Protector Plus 2000 Antivirus http://www.protectorplus.com

Diyer antivirüs programlarına http://www.gaziantepfm.gen.ms sitesinden ulasabilirsiniz 

Bu programlar genellikle "shereware" dir. Bazılarının kısıtlı kullanımlı "freeware" sürümleri de vardır. Macintosh, OS/2 ve Windows için bu tip programları yerel Raksnet Tucows arşivinden de alabilirsiniz.

Adresi: http://tucows.raksnet.com.tr

Virüslerden korunma konusunda uzmanlaşan ABD şirketi Central Command halen Love you virüsünün çılgınca yayılan dört varyantı olduğunu ve bu sayının artabileceğini açıkladı.

Anlaşılacağı gibi tehlikenin boyutları hızla büyüyor. Love you virüsünün hışmına uğramamak için öncelikle e-posta kutunuzu dikkatle inceleyin. Yanında, Love you, Joke ve Susitikm yazan hiçbir e-maili açmayın. Eğer posta kutunuzda bu başlık altında e-mail görünüyorsa derhal silin. Ayrıca sisteminize sinsice girmiş Love you virüsünden kurtulmak için şu dosyaları silmelisiniz. Windows/win32dll.vbs, windows/love-better-foryou.txt.vbs windows/system/mskernel32.vbs,win32fat.exe ve win-bugsfix.exe Love you virüsünü tehlikeli kılan diğer bir özelliği ise virüsün system-registry bölümüne de kayıt ediyor olması. Eğer yukarıdaki dosyalar silinmemiş ise virüs tekrar aktif hale geliyor.

9. BİLGİSAYAR VİRÜSLERİ HAKKINDA DAHA DETAYLI BİLGİ

Usenet hiyerarşisi içince, comp.virus ve bu öbeğe ait FAQ dökümanı işinize yarayabilecek tonlarca bilgi içerir. Bu dökümanlara, http://www.faq.org adresinden topluca erişebilirsiniz.

YORUMLAR

Suya düşen cep telefonlarını kurtarma yolları
Teknoloji

Suya düşen cep telefonlarını kurtarma yolları

HIV/AIDS tedavisinde kötü haber
Sağlık

HIV/AIDS tedavisinde kötü haber

Sadece emniyet ayağı yok
Haberler

Sadece emniyet ayağı yok

Arseniy Yatsenyuk istifa etti
Dünya

Arseniy Yatsenyuk istifa etti

Kepeğe İyi Gelen Bitkisel Yağlar  İyi Gelen Bitkiler
Sağlık

Kepeğe İyi Gelen Bitkisel Yağlar İyi Gelen Bitkiler

Yedi Güzel Adam Kimdir ?
Eğitim

Yedi Güzel Adam Kimdir ?

Ağız Kokusundan Kurtulmanın Yolları
Sağlık

Ağız Kokusundan Kurtulmanın Yolları

Ağız içi Yarası Neden Olur?
Sağlık

Ağız içi Yarası Neden Olur?