İran-Türkiye Ekonomik İlişkileri
Türkiye İran ticari ilişkileri, iki ülkenin sahip oldukları yakınlık avantajına rağmen İran’ın izlediği ithal ikameci sanayi politikası neticesinde ithalatını sıkı bir şekilde denetlemesi nedeni başta olmak üzere çeşitli nedenlerle gerçek potansiyeline ulaşamamıştır. Son yıllarda dış ticaret hacmimiz artmasına rağmen, İran’ın ithal ikameci yaklaşım benimsemesi, Türkiye’nin dış ticaretinde büyük eksiler vermesine neden olmuştur. Ayrıca İran’ın, ABD ve İsrail’e karşı izlediği politika ve Türkiye’nin dünya üzerindeki barışçıl görev politikasının uyuşmaması, ülkemizin İran’a mesafe koymasına neden olmuştur.
Tablo 1\'de İran’ın 1995-1999 yılları arasında toplam ihracat ve toplam ithalat değerleri verilmiştir.
Tablo 1
İran’ın Dış Ticaret Hacmi
(1995-1999)
(Milyar ABD Doları)
|
YIL
|
İHRACAT
|
İTHALAT
|
|
1995
|
18.36
|
12.77
|
|
1996
|
22.39
|
14.99
|
|
1997
|
18.38
|
14.12
|
|
1998
|
13.12
|
14.29
|
|
1999
|
19.73
|
13.51
|
Kaynak: http://abmankara.org.tr/ulkeler/Iran%20Ulke%20Raporu.doc
Tablo 1’de İran’ın nasıl bir dış ticaret politikası izlediğini görebiliriz. Sürekli artı veren bir cari dengeye sahip İran, ithal ikameci bir yaklaşım izlemektedir. Sadece 1998 yılında eksi veren cari dengeye sahiptir. Ayrıca bu dengenin artı vermesinin en önemli sebeplerinden birisi de petrol ihraç eden bir ülke olmasıdır.
Tablo 2’de Türkiye açısından İran ile 1996-2006 yılları arasındaki ihracat ve ithalat rakamları verilmiştir.
Tablo 2
Türkiye-İran Dış Ticaret Rakamları
(1996-2006)
(Milyon ABD Doları)
|
YIL
|
İHRACAT
|
İTHALAT
|
FARK
|
|
1996
|
298
|
806
|
-508
|
|
1997
|
307
|
646
|
-339
|
|
1998
|
195
|
433
|
-238
|
|
1999
|
158
|
636
|
-478
|
|
2000
|
236
|
816
|
-580
|
|
2001
|
354
|
840
|
-486
|
|
2002
|
300
|
919
|
-619
|
|
2003
|
534
|
1861
|
-1327
|
|
2004
|
813
|
1962
|
-1149
|
|
2005
|
913
|
3470
|
-2557
|
|
2006
|
1067
|
5627
|
-4560
|
Kaynak: http://abmankara.org.tr/ulkeler/Iran%20Ulke%20Raporu.doc
Tablo 2’deki veriler 1996-2006 yılları arasında İran’ın lehine, Türkiye’nin aleyhine gözükmektedir. Hatta dikkat edilecek olursa farkın, Türkiye’nin ihracat rakamları kadar büyük bir oranda olduğu gözükmektedir. Bu durum, İran’dan petrol ihraç etmemizle ilgili olmakla birlikte, İran’ın yerli sanayiyi korumak adına izlediği politikalardan da kaynaklanmaktadır.
İran ile Türkiye arasında 1639 yılında imzalanan Kasr-ı Şirin Anlaşması, iki ülkenin hala sınırlarını belirleyen anlaşma özelliğini taşımaktadır. Bu anlaşma, iki ülkenin yüzyıllardır çok iyi birer komşu olduğunu göstermektedir ve her iki ülke de Müslüman çoğunluğa sahiptir. Bu durumlar göz önünde tutulursa ticari ilişkilerin gitgide iyiye gittiği gözlenmektedir. Tarihi ve dini bağları olan bu iki ülkenin işbirliğini sürdürmesi, kendileri için büyük avantajlar sağlayacaktır.
Arkadaşa Postala 
Yazdır 
Rapor Et 
Kullanıcı Yorumları
