Ümit Özdağ, 27 Mayıs 1960 askeri harekâtını gerçekleştiren ve 13 Kasım 1960 tarihinde MBK (Milli Birlik Komitesi) tarafından tasfiye edilen yurt dışındaki büyükelçiliklerde görevlendirilme suretiyle sürgüne gönderilen "14'ler"den Albay Muzaffer Özdağ ve Gönül Özdağ'ın oğludur.

Ümit Özdağ, 03.03.1961 yılında Tokyo/Japonya'da doğmuştur. İlk, orta ve lise eğitimini TED Ankara Kolejinde tamamlamıştır. Yüksek öğrenimini Münih kentinde Ludwig Maximilians Üniversitesi siyasal bilgiler, felsefe, iktisat fakültelerinde tamamlamış ve yüksek lisans çalışmasını Türkiye'de planlı kalkınma ve Devlet Planlama Teşkilatı üzerine hazırlamıştır.

Ümit Özdağ, 1986 yılında Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'nde araştırma görevlisi olarak çalışmaya başlamıştır. 1990 senesinde "Atatürk ve İnönü döneminde Ordu-Siyaset İlişkileri" konulu tezi ile siyaset bilimi doktoru olmuştur Dr. Özdağ, 1993 yılında "Menderes Döneminde Ordu-Siyaset İlişkileri ve 27 Mayıs İhtilali" konulu tezi ile siyasal teori doçenti unvanını almıştır.

Doç. Dr. Ümit Özdağ, 1994 yılında "Avrasya Dosyası" adlı üç aylık uluslararası ilişkiler ve stratejik araştırmalar dergisini çıkarmaya başlamış ve editörlüğünü yapmıştır. 1980'lerin sonundan itibaren terörizm ve etnik sorunlar konularında araştırmalar yapmaya başlayan Özdağ, 1990'lı yıllar boyunca Doğu, Güneydoğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu illerimizden göç alan illerde sosyopolitik içerikli saha araştırmaları yapmıştır. 1996 senesinde Kuzey Irak'ta ekonomik merkezli araştırmalar gerçekleştirmiştir.

Ümit Özdağ, 1997-1998 senelerinde ABD'de Baltimore / Towson Üniversitesi'nde küreselleşme, Avrasya'da etnik sorunlar konularında araştırmalar yapmış ve aynı konularda ders vermiştir. Ümit Özdağ, 1999 senesinde Avrasya Bir Vakfı'nın desteği ile dünyanın en büyük stratejik araştırma merkezlerinden birisi olan Avrasya Stratejik Araştırmalar Merkezi'ni (ASAM) kurmuş ve başkanlığını üstlenmiştir. 2002 yılında ASAM'a bağlı olarak çalışan Ermeni Araştırmaları Enstitüsü'nü kurmuştur.

2001 senesinde profesör olan Prof. Dr. Ümit Özdağ ASAM Başkanlığı görevinin yanında Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'nde öğretim üyeliği görevini 2004 Temmuzuna kadar sürdürmüş, Cumhurbaşkanının Gazi Üiveristesinde yaptığı anti demokratik rektörlük atamasını protesto etmek için görevinden ayrılmıştır.Prof Dr. Ümit Özdağ, 1 Nisan 2004 tarihinde ASAM başkanlığı görevinden de ayrılmıştır.

Prof. Dr. Ümit Özdağ Harp Okulu, Polis Akademisi, Milli Güvenlik Akademisi, Adalet Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı kurslarında da ders vermiştir. Brüksel'de NATO Karargahında Ekonomi Komitesi'nde terör konusunda danışmanlık yapmıştır.

Prof. Dr. Ümit Özdağ Washington, Moskova, Tokyo, Yeni Delhi, İskenderiye, Brüksel, Tahran, Bişkek, Almaata, Taşkent, Londra, Münih, Tel Aviv'de değişik üniversiteler ve araştırma merkezlerinde konferanslar vermiştir.

2002 sonunda Diyanet İşleri Başkanlığı'na bağlı olarak kurulan ve dünya dinlerini stratejik bir bakış açısı ile inceleyen Diyanet Araştırmaları Merkezi'nin (DİYAM) kurucu başkanlığını üstlenen Prof. Dr. Ümit Özdağ bu görevinden 2003 yılı içinde ayrılmıştır. Ümit Özdağ 2002 senesinden bu yana "Türkiye-Azerbaycan Dostluk Derneği" Genel başkanıdır.

Ümit Özdağ, "Avrasya Dosyası" dışında aylık yayın organları olan "Stratejik Analiz", sadece Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri için hazırlanan "Jeopolitik Gündem" ve Türk İktisadi Kalkınma Ajansı için "Avrasya Analiz" dergilerinin ve İngiltere'de Frank Cass yayınlarının yayınlandığı "The Review of International Affairs" dergisi ile "Ankara Paper" adlı kitap dizisinin editörlüğünü yürütmüş, ASAM başkanlığından ayrılmasını takiben bu görevlerinden ayrılmıştır.

Güvenlik bilimleri, ordu-siyaset ilişkileri, terörizm, etnik sorunlar, Avrupa Birliği, Avrasya ve Orta Doğu konularında da çalışmalar yapmış olan Prof. Dr. Ümit Özdağ'ın yayınlanmış yedi kitabı, dört tercüme kitabı, Avrasya Dosyası, Stratejik Analiz, Türk Yurdu, Yeni Çağ gibi değişik dergi ve gazetelerde yayınlanmış 200'nin üzerinde makalesi mevcuttur. Prof. Dr. Ümit Özdağ İngilizce ve Almanca bilmektedir.

Ümit Özdağ 19 Kasım 2006 tarihinde yapılacak MHP kongresinde parti başkanlığına aday olacağını açıklamıştır.

MHP genel başkanlık seçimlerinden iki gün önce MHP üyeliğinden ihraç edilmiştir.

Eserleri

• Türk Tarihinin ve Geleceğinin Jeopolitik Çerçevesi
• Irak'ta Amerikan ve Türk Politikaları
• Avrupa Birliği'nin Türk Politikaları
• Türkiye Avrupa Birliği İlişkileri
• 21. Yüzyılda Türk Milliyetçiliği
• Yeniden Türk Milliyetçiliği
• Gelecek 1000 Yılda da Buradayız.
• 3 Kasım 2002 Seçimleri ve MHP
• Kerkük, Irak ve Ortadoğu
• Türk Ordusunun PKK Operasyonları (1983-2007)