Amaçlar:
Linux üzerinde kabuk (shell) işlemlerini açıklamak.
I. KABUK (SHELL)
Kabuk (shell) işlemleri denince genellikle UNIX işletim sistemlerinde bulunan gelişmiş komut satırı sistemi düşünülür. Onu da size şu size şekilde aktarmak istiyorum: Hepimiz DOS işletim sistemini duymuş ve kullanmışızdır. İşte DOS üzerinde DIR komutu ile yaptığımız işlemler, bu sözü edilen kabuk işlemlerine (komutlarına) karşılık gelmektedir.
Kabuk, Linux işletim sistemini komut satırı arabirimi ile yönetebileceğimiz bir arabirimdir. Kabuk, yalnızca verilen komutları yorumlamak ya da yerine getirmenin yanı sıra gelişmiş ve etkileşimli bir programlama ortamıdır. Yani kullanıcı ve uygulama yönetimi için çeşitli kabuk programları yazılabilir.
Genel olarak komut satırı formatı:
# komut parametreleri
Komutun ardından komutun parametreleri yazılır. Örneğin ls bir komut s ise bir
parametredir.
# ls –s
Komut satırında, kullanılan komutların parametreleri hakkında geniş bilgi için man komutu kullanılır.
Linux ve UNIX işletim sistemleri üzerinde çalışmak üzere çok sayıda kabuk sistemi vardır. Programcı ya da sistem yöneticisi bunlardan istediğini seçebilir.
Tablo: Yaygın kullanılan kabuk sistemleri:
Kabuk Sistemi Açıklama
Sh İlk UNIX kabuğu.
Ksh (Korn Shell) Sh uyumlu daha gelişmiş bir kabuk.
Bash (bourne again shell) Kolay kullanımı ve etkileşimli özellikleri olan shell.
Csh (C shell) C diline benzer yapısı olan bir shell.
A. KABUK SİMGELERİ
Kabuk programlamada en önemli bileşenler özel joker karakterlerdir. Bu karakterlerin başında *, ?, [] ve yönlendirme işareti olan > karakteri gelir.
Örneğin:
# ls mek*
Komutu ile mek ile başlayan dosyalar listelenir.
B. STANDART ÇIKIŞI YÖNLENDİRMEK
Linux, uyguladığı komutların çıktısını listeler. Bu çıktının uzun olması nedeniyle bir dosya olarak kaydedilmesi gerekirse, > işareti ile komut çıktısı bir dosyaya yönlendirilir.
# ls > dosya
Aşağıdaki komut ise, çıktıyı var olan dosyaya ekler:
# ls >> dosya
C. CAT KOMUTU
CAT komutu ile standart giriş biriminde (klavye) veri okunur.
# cat
Ahmet Örnek
Ardından CTRL+D tuşu ile giriş bilgileri kayıt edilir.
# cat > dosya
Ahmet Örnek
Ardından CTRL+D tuşu ile giriş verileri dosyaya kayıt edilir.
NOT: Bu dokümanlar Faruk Çubukçu tarafından hazırlanmıştır. Burada adı geçen ticari ünvanlar ve markalar bilgi amaçlı kullanılmışlardır ve kendi imtiyazlarına sahiptirler. Bu dokümanlar ticari amaçlı olarak kullanılmaz. Daha fazla bilgi için www.farukcubukcu.com adresine bakınız.
D. BORULAMA (PIPE) İŞLEMLERİ
Linux arabiriminde birden çok komutu kullanmak gerekebilir. Bunun için borulama işlemi kullanılır.
# ls | lpr
Yukarıdaki komut ile, komut çıktısı standart yazıcıya gönderilir.
II. UYGULAMA
Cat komutu ile bir dosya yaratın. İçine adınızı yazın. Ardından bu dosyayı borulama komutlarıyla yazıcıya gönderin.
III. GÖZDEN GEÇİRME
1. Kabuk işlemlerini açıklayın?
2. Borulama işlemine neden gereksinim duyulur?