Araştırmacılar 23 Nisana yönelik bir çalışma yaptılar ve çocuklara hiç sorulmayan bir soruyu sordular;

23 Nisanda neler görmek istediklerini...

Doç. Dr. Serdar M Değirmencioğlu (Beykent Üniversitesi Psikoloji Bölümü öğretim üyesi), Ekin Özaksoy (Hacettepe Üniversitesi Psikoloji Bölümü öğrencisi), Sedat Yağcıoğlu (ODTÜ Psikoloji Bölümü Yüksek Lisans öğrencisi) ve Özüm Yeşiltaş (çocuk hakları eylemcisi), her yıl kutlanan 23 Nisan arifesinde çocuklara neler istediklerinin sorulması ve görüşlerinin alınması için çağrıda bulundular.

Değirmencioğlu, Özaksoy, Yağcıoğlu ve Yeşiltaş bu çağrıya ilgi duyacakların örnek alabileceği bir araştırmayı Ankara’nın Altındağ ve Çankaya ilçelerinde çocuklarla görüşmeler yaparak gerçekleştirdiler. Araştırmacılar yaptıkları görüşmelerde aldıkları görüşleri, 23 Nisan öncesinde kamuoyunun dikkatine sundular.

“23 Nisanda Çocuklar Ne İster?” Araştırması

Değirmencioğlu, Özaksoy, Yağcıoğlu ve Yeşiltaş Ankara’da çocuklarla yaptıkları görüşmelerde şu soruları sordular:

1. Sen 23 Nisanda neler yapmak istiyorsun?

2. Sen 23 Nisanda neler görmek istiyorsun?

3. Sence 23 Nisan neden kutlanıyor?

4. Sence çocuk hakları ne demektir?

5. Nasıl hakların olsun istersin?

6. Benim yaşımdaki üniversite öğrencilerinin çocuklar için bir şey yapmasını ister misin? (Evet/Hayır). Evetse, ne yapmalarını istersin?

7. Sence çocuk olmak ne demek?

Araştırmacılar aşağıdaki noktalara özellikle dikkat ettiler:

• Çocuklara bu çalışmanın 23 Nisanın çocukların gözünden nasıl görüldüğünü anlamak üzere yapıldığı açıklandı.

• Çocuklara bu çalışmada söylediklerinin başkalarına aktarılacağı ama kimliklerinin ve okullarının kimseye açıklanmayacağı açıklandı.

• Toplanan bütün bilgiler bilgisayara geçilirken çocukların sözlerinin değiştirilmemesine ve anlam kaybı olmadığı sürece dilbilgisi vb. yanlışlara dokunulmamasına özen gösterildi.

Çocukların Görüşlerinden Örnekler

1. Sen 23 Nisanda neler yapmak istiyorsun?

• Ben 23 Nisan’da halk oyununu oynamak istiyorum. Oynadığımı oyunun adı da Kafkas olmasını istiyorum. Çünkü Kafkas oyunu çok eğlenceli ve insanları mutlulukla kaplıyor. (10 yaş)

• Türkiye’de 40 gün 40 gece şenlik yapmak isterdim. (10 yaş)

• Ben 23 Nisan’da eğlenmek ve kendi istediğimi yapmak isterim. (10 yaş)

• Oynamak istiyorum şarkılar söylemek istiyorum. (8 yaş)

• Halk oyunu yapağım. Fakat bale yapmak isterdim. (10 yaş)

2. Sen 23 Nisanda neler görmek istiyorsun?

• Ben 23 Nisanda, herkesin birlik ve beraberlik içinde olmasını, hiç kimsenin kavga etmediğini görmek isterdim. (10 yaş)

• Mesela eyitilmiş hayvanların dansını. (13 yaş)

• 23 Nisanda herkesin mutlu bir şekilde çevreye neşe saçmasını ve çocuklara ayrıcalık tanındığını görmek istiyorum. (11 yaş)

• Değişik ülkelerden canlılar (10 yaş)

3. Sence 23 Nisan neden kutlanıyor?

• 23 Nisan Çocuk Hakları için kutlanır. (10 yaş)

• Atatürk’ün bize armağanı olduğu için ve bizim de dünya çocuklarına armağanımız olduğu için. (10 yaş)

• Çocukların mutlu olması için. (8 yaş)

• Bence 23 Nisan ulusal egemenliğimize ilk adım olarak bilinen TBMM açıldığı için kutlanıyor. Ayrıca yine bence 23 Nisan TBMM açılış tarihi yani önemli kararlar alınan bir yer ve gelecekte biz çocuklar olduğumuz için iki güzel şeyi birbirine bağlayıp, böyle bir şey yapmışlar. (11 yaş)

4. Sence çocuk hakları ne demektir?

• Bence çocuk hakları devlet memurlarının yazdığı çocukların yapmaları ve yapmamaları gereken hakları kapsayan belgedir. (10 yaş)

• Çocukları koruyup gözeten ve onları özgür ve hür kılan bir şeydir. (14)

• Çocuk hakları: Kendi özgürlüğünü ele almak demektir. (15 yaş)

• Bence çocuk hakları demek çocukları her türlü duygusal ya da fiziksel sömürüden korumak için yapılan sözleşme demek. (11 yaş)

• Ülkemizde her vatandaşın hakkı vardır. Bu hak çocuklar için de gereklidir. (13 yaş)

5. Nasıl hakların olsun istersin?

• Bana karışılmayacak ve istemediğimce beni evlendirmemelidirler. (11 yaş)

• Ben güvenli olacak şekilde, çocukların istediği yerde dolaşma hakkı, asla dövülmeme hakkı ve haftasonları gece geç yatma hakkımız olmasını isterdim. (10 yaş)

• Kısa kollu giyme hakkımın olmasını isterim. (11 yaş)

• Oy kullanabilme haklarımız olsun isterdim. (12 yaş)

• Çok yoğun ders yapmama gibi haklarım olsun isterim. (13 yaş)

6. Benim yaşımdaki üniversite öğrencilerinin çocuklar için bir şey yapmasını ister misin? (Evet/Hayır) Evetse, ne yapmalarını istersin?

• Evet isterim. Şehirdekiler için değil köydekiler için. Mesela köydeki kızların yanına gidip babaları ile konuşup okula göndermeleri için ikna etmeye çalışabilirsiniz. (10 yaş)

• Evet, küçüklerine saygılı olmalarını isterim. Terbiyeli olmalarını isterim. (11 yaş)

• Evet isterdim Ve bize üniversiteye liseye annemiz babamızın göndermesine ikna etmeliler. (11 yaş)

• Evet isterim. Örneğin: çocukların sorumları dinlemek ve çözüm bulmasını isterdim (13 yaş)

7. Sence çocuk olmak ne demek?

• Hayaller, oyuncaklar, sevinçler, çikolata, dondurma demektir. Bence çocuk olmak özgür olmak, gülümsemek ve pamuk şekerdir. (10 yaş)

• Bence çocuk geleceğin başbakanı, cumhurbaşkanı vb. devlet adamları. (10 yaş)

• Küçük bir düş demek. (11 yaş)

• Sevgi demek oyun demek yaşamak demek (13 yaş)

• Bence çocuk olmak bizlerin değerli olması demektir. (10 yaş)

Not: Çocukların yaşları ve okula gittikleri ilçe dışındaki bilgiler gizlidir.

“Çocuklar nasıl bir 23 Nisan istiyorlar?” araştırmasında toplanan bütün görüşleri aşağıdaki adreste bulabilirsiniz:

http://www.bianet.org/2007/04/19/94797.htm

2004’de yapılan benzer bir çalışmada toplanan görüşler için, http://degirmencioglu.bilgi.edu.tr/CocukHaklari/index.htm