Sünnet penisin uç kısmını saran, tıp dilinde prepisyum adı verilen sünnet derisinin belirli şekil ve uzunlukta cerrahi yolla kesilerek alınması ve penis uç kısmının açığa çıkarılması işlemidir.

         Sünnetin tarihi MÖ 6000'li yıllara kadar uzanır. Tarih boyunca mısırlılar, yahudiler, babillileri, eski mısır piramitlerinde bulanan bazı mumyaların sünnetli oldukları görülmüştür. Bugün sünnet hem dini inanış hem de artık batı ülkelerinde de olduğu gibi tıbbî yararından dolayı yapılmaktadır Ülkemizde sünnet dini ve sosyal bir istek olup, çocuk döneminde yaygın olarak uygulanmaktadır.     

       Sünnet yapılan erkeklerde bazı enfeksiyon hastalıkları ve kanserler sünnet olmayanlara oranla daha az ortaya çıkar. Sünnet olan bebeklerde idrar yolu enfeksiyonu riski 20 kat daha azdır.. Çünkü sünnet derisinin altında enfeksiyon oluşma olasılığı olmaz. Toplumumuzda sünnet, erkek çocuğun büyüdüğünün, olgunlaştığının kanıtlanması biçiminde yorumlanmakta, ona armağanlar verilerek bu olay kutlanmaktadır. Bu da çocuğu psikolojik açıdan da geliştiren bir unsur olduğunu gösterir.
Sünnet Müslümanlar için dini açıdan bir zorunluluktur, ancak cinsel sağlık açısından da son derece olumlu olduğu görüşünde uzmanlar birleşmektedir.

     Cinsel yolla bulaşan hastalıkların gelişmesini önleme açısından da son derece yararlı olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca yapılan araştırmalarda sünnetin idrar yolu enfeksiyonlarının oluşmasını engelleyen bir faktör olduğu, sünnetli kişilerin partnerlerinde serviks kanseri riskinin azaldığı da ileri sürülmektedir.

     Ülkemizde sünnet, hekimler, sağlık memurları ve hatta 'sünnetçi' adıyla bilinen ve çoğunluğu yeterli tıbbi-cerrahi bilgiden yoksun olan kişilerce dahi yapılmaktadır.

    Sünnet, bu konuda eğitim almamış kişilerce yapılmamalıdır. Sünnet gerçekten son derece ciddi komplikasyonlara yol açabilen önemli bir müdahaledir. Ne yazık ki ülkemizde sünnetin tıbbi yanı ve gerekli şartların sağlanmasından çok, törensel yanına önem verilmekte, çocuğun geçireceği fiziksel ve psikolojik travma göz ardı edilmekte veya yanlış yorumlanmaktadır.

      İdeal olan Ürologlar, çocuk cerrahları, genel cerrahlar ve bu gruplar dışında da mümkünse bu konuda eğitim almış sağlık memurlarının yapmasıdır. Çünkü sünnetten sonra meydana gelen zararın düzeltilmesi son derece güç olmakta, çocuğun ileriki hayatını da derinden etkileyecek bir dizi problemler oluşabilmektedir. Toplu sünnetlerde her çocuğa gerekli duygusal ve teknik özenin gösterilmesi, her çocuk için ayrı steril alet temini zordur. Kargaşa ortamında hatalı sünnet, enfeksiyon ve diğer komplikasyonların oluşma riski daha fazladır.

   Aynı şekilde ülkemizde pek çok uygulama lokal anestezi ile yapılmakta olsa da, çocuklardaki psikolojik travmayı azaltmak için imkan varsa genel anestezi altında ve ameliyathane koşullarında yapılması uygundur. Yeni doğan bebeklerde sünnet öncesinde operasyon bölgesini uyuşturmak için çok ince iğne ile lokal anestezik ilaçlar uygulanır. Bu yaş grubunda genel anestezi uygulamaya gerek yoktur.

    Türk aileleri çocuğu kutlanması gereken bir gelenek olarak sunar, erkekliğe ilk adım olarak anlatılır.  Sünnet; Erkek çocuğun büyüdüğünün, olgunlaştığının kanıtlanması biçiminde yorumlanmaktadır. Dolayısıyla çocuğun psikolojik travmaya maruz kalmayacağı yaşlarda yapılması çok önemlidir. Yapılan araştırma sonuçlarına göre uzmanlar, özellikle 3-6 yaşlar arasında sünnet yapılmasını çocuktaki psikolojik travmalardan dolayı pek tavsiye etmemektedirler.

    3-6 yaşlar arasındaki çocukların; psikolojik olarak bir gelişme sürecinde bulunmasından ötürü psikolojik olarak negatif bir etki oluşturmamak için zorunlu olmadıkça sünnet edilmesi önerilmemektedir.

   Ancak doğuştan böbrek ve idrar yolları anormallikleri bulunması,sünnet derisinin uç kısmının, normal idrar akımına izin vermeyecek kadar dar olması, sık sık sünnet derisinde ve penisin baş kısmında iltihaplanmalar meydana gelmesi gibi özel durumlarda yaşa bakılmaksızın sünnet gerekebilir.

     Ailelerden gelen diğer bir önemli soru da tek yaş veya çift yaşlarda sünnet olmanın bir farkı olup olmadığıdır. Hiçbir farkı yoktur.

    Sünnet son zamanlarda yeni doğan bebeklerde ; cerrahi işlemin kolaylığı, bebekte yara iyileşmesinin çabuk olması, sünnet sonrası bakımın kolaylığı ve psikolojik travma oluşturmaması nedeniyle en ideal yaş olarak kabul edilmektedir. Ancak bu durumda tavsiyemiz ailenin daha sonra çocuğa uygun lisanda sünnet olduğunu açıklaması ve arkadaşları sünneti önemli bir sosyal olay olarak yaşarken çocuğun kendini farklı hissetmemesidir.

Prof. Dr. Halim Hattat (Cerrahpaşa Tıp Fak. Androloji Bilim Dalı Başkanı)