Kurtarma yapılması gerekiyorsa İtfaiye (110)
servisleri aranmalıdır.
2 - Kazazedenin hayati fonksiyonlarının değerlendirilmesi ve
kalp-solunumun yeniden canlandırılması:
Akımından uzaklaştırılmış kazazedenin öncelikle bilinç durumu
değerlendirilir, vücudunu sıkan kemer, kravat vb çıkarılır veya gevşetilir.
Bilinç kapalı ise ağız içi kontrol edilir. Kazazedenin ağzında takma diş,
yabancı cisim varsa çıkarılmalıdır.
Daha sonra solunumu kontrol edilip, durmuş ise derhal suni solunuma
başlanmalıdır, ardından dolaşım kontrolü yapılmalıdır, kalp durmuş ise en kısa
sürede dış kalp masajına başlanmalıdır (NOT: Bu müdahalelerin uygulamalı
ilkyardım eğitimi almamış kişiler tarafından yapılması sakıncalıdır).
Temel yaşam desteği; solunum ve dolaşım tekrar başlayıncaya, sağlık
görevlileri gelinceye veya yorgunluktan tükeninceye kadar devam ettirilmelidir.
Solunum ve dolaşımı var şuuru kapalı ise sabit yan yatış pozisyonu
verilmelidir.
3 - Elektrik yanıkları ve düşmelere bağlı yaralanmalarda yapılacak
ilkyardım:
Muhtemel bir kafa veya boyun yaralanması varsa, omuriliğin korunması için
hastanın hareket ettirilmemesi için azami gayret gösterilmelidir.
Daha ileri bir yaralanmayı önlemek için hastanın yanan giysisi, ayakkabıları
ve kemeri çıkartılmalıdır.
Vücuduna yapışmış durumda bulunan giysiler çıkartılmamalıdır
Yanık bölgesinde bilezik, künye, yüzük varsa kesilerek çıkarılmalıdır
Yanık üzerine yoğurt, salça, diş macunu sürülmemelidir
Hastayı zaman kaybetmeden hastaneye götürülmelidir
Yanık yerine asla yağ, krem, diş macunu, kolonya, pudra gibi maddeler
uygulanmamalıdır
Temiz bir sargı beziyle yanık yerinin üstü tam olarak kapatılmalıdır
|
Korunma
Elektrik kazalarının oluş nedenleri aşağıdaki gibi sıralanabilmektedir:
- Elektrik enerjisi hakkında yeterli bilgiye sahip olmamak
- Elektrik devresinde yeterli yalıtımın olamaması, ya da dış etkenlerle
zamanla yalıtma özelliğini kaybetmesi
- Elektrik işlerinde çalışanların kendilerine aşırı güvenmesi, risk alması
- Elektrik işlerinde çalışanların işlerini benimsememesi
- Acelecilik ve dikkatsizlik
- Görevi dışında bilgisi olmadığı halde olaya müdahale etmek
- İş disiplinine uymama
- Koruyucuların kullanılmaması
- Üretimde kaliteli malzeme kullanılmaması
- Gerekli periyodik muayenelerin zamanında yapılmaması
İşyerlerinde elektrik kazalarından korunmak için şu hususlara uyulması
gerekir :
- Mecbur kalmadıkça enerji altında çalışmayınız. Elektrik devresinde çalışmaya
başlamadan önce enerjiyi kesiniz. Siz çalışırken sizden habersiz enerji
verilmemesi için tüm tedbirleri alınız.
- Enerji altında çalışma mecburiyeti varsa
- Kauçuk veya lastik ayakkabı giyiniz. Ayakkabılarınızın ıslak olmamasına
dikkat ediniz.
- Sadece sağ elinizi kullanarak çalışınız.
- Tüm dikkatinizi işinize veriniz.
- Elektrik kazalarında vakit kaybetmeden yetkili kişiye haber veriniz.
- Elektrik devresi çalışırken duman, yanık kokusu gibi anormal bir değişiklik
hissederseniz derhal enerjiyi kesiniz.
Uzman kişiler tarafından elektrikli ve elektronik ev aletleri belirli
aralıklarla kontrol edilmeli periyodik bakımları yapılmalıdır.
Elektrik kablo ve prizleri çocuklardan uzak tutulmalı, sigortalar normal
dirençte bağlanmalı, ev araçları tamir amacıyla açılmamalı, insanlar elektrik ve
tehlikeleri konusunda uyarılmalı bilgilendirilmelidir.
Çocukların elektrik yanıklarından korunması için; prizlerin kapaklı olması,
çocuk uyanıkken ütü yapılmaması, kordonların açıkta bırakılmaması, çamaşır
makinesi, buzdolabı gibi cihazların topraklı prizde çalıştırılması, banyoya
çocukların yalnız girmemesi ve su ısıtıcılarının çocukların ulaşabileceği yerde
olmaması gibi önlemler alınmalıdır.
Tüm elektrikli ev aletlerini sudan uzak tutmak çok önemlidir. Elektrikli bir
cihaza dokunurken ellerin ıslak olmadığından emin olunmalıdır. Vücudunun
herhangi bir yeri ile elektrik iletkenine temas halinde olan bir kişi, toprağa
veya suya aynı anda temas edecek olursa, vücut, elektrik için çok ideal bir
iletim yolu haline gelir. Böyle bir durumda elektrik, vücut üzerinden toprağa
akacaktır. Bu sebeple elektrikli aletleri sudan uzak tutmak gereklidir.
Elektrikli bir alete dokunmadan önce ellerin kuru olması ve sudan uzak yerde
durulması önemlidir.
Diğer bir önemli nokta da, elektrik yüzünden çıkan yangınlarda su yerine
yangın söndürücü kullanmaktır.
Ayrıca mevcut şebekeye eklenecek konutlarda ve işyerlerinde, toprak kaçak
akım koruma cihazları kullanılarak oluşabilecek olumsuz bir durum
engellenebilir.
Güç hatlarında çalışanların yalıtkan botlar, sert şapkalar, plastik
eldivenler ve özel yalıtımlı aletler kullanması gereklidir.
Yüksek gerilim taşıyan nakil hatları, özellikle yağışlı havalarda akım
atlamasına neden olabileceğinden bunlara yaklaşmak oldukça tehlikelidir.
İş Güvenliği Yönetmeliği Madde 6'ya göre gerilim kademeleri aşağıdaki
şekilde kabul edilmiştir:
| Küçük gerilim
.......................................................... |
0 - 50 V'a kadar |
| Alçak gerilim
............................................................ |
50 - 1.000 V arası |
| Orta gerilim
.............................................................. |
1.000 - 35.000 V arası |
| Yüksek gerilim
........................................................ |
35.000 - 170.000 V arası |
| Çok Yüksek Gerilim
............................................... |
154.000 V'tan yukarısı |
İş Güvenliği Yönetmeliği Madde 7'ye göre gerilim altındaki bir hatta
yanaşılabilecek limit uzaklıkları (Akımın atlama mesafesi) ise aşağıdaki şekilde
kabul edilmiştir:
| Gerilim Aralığı |
Azami Yaklaşma
Mesafesi | |
| 50-3.500 V
.............................................................................. |
30 cm |
| 3.500-10.000 V
...................................................................... |
60 cm |
| 10.000-50.000 V
.................................................................... |
90 cm |
| 50.000-100.000 V
.................................................................. |
1,5 m |
| 100.000-250.000 V
................................................................ |
3 m |
| 250.000-450.000 V
................................................................ |
4,5 m |
Gerilim altındaki bir hatta yukarıda belirtilen mesafelerden daha fazla
sokulmak tehlikelidir.