Ihtiyac Listesi

Yola Çikmadan Yaniniza Alacaklariniz

Bu liste cesitli dönemlerde Burdur'da iki veya bir aylik bedelli askerlik yapmis arkadaslarin, özellikle asagidaki sabik "Mehmet Beylerin" :-)

Abdurrahman Tanriögen
Bahadir Karuv
Cüneyt Özveren

katkilarindan derlenerek basladi. Ben cok faydasini gördüm. Benim 1995 Aralik dönemindeki tecrübelerime ek olarak

Yusuf Parlar
Kürsad Kiziloglu
Can Bruce
Temel Tirkes
Nuri Dagdeviren
Uluc Günay
Serhat Memisoglu

tarafindan verilen bilgilerle güncellesterilmistir. Özellikle Can'in Temmuz'98 doneminde sonra verdigi detayli bilgilere tesekkür ederim.

Mutlaka unutulmamasi gerekenler!

T. C. Pasaportunuzu yaninizda götürün. Çalisma belgeniz, grencard'iniz, nüfus kagidiniz gibi belgeleri pasaportunuzdan ayri tutun. Ilk gün pasaportlar toplandigi zaman yanlislikla bu gereksiz belgeler de arasinda giderse kaybolma ihtimali var. Uyariyorlarsa da o anin karmasasi icinde bu hatayi yapanlar oluyor.

Yaninizda Türk parasi bulundurun. En son gelen bilgilere göre, tugay içinde banka ve ATM (bankamatik) açilmis! Hizmet veren banka Akbank. Teslim olmadan once Akbank'da hesap actirirsaniz daha kolay olabilir. Sadece kendi sahsi harcamanizi degil toplanacak bagislari da hesaba katin. Bu bagis için asagi yukari US$100 bedeli Turk lirasi hesab edin. (Bagislar gönüllü ama birazcik da mecburi :-). Benden sonraki dönemlerden yazanlar "gönüllü" bagis miktarinin US$100'ün birkaç kati oldugunu belirttiler. Yani rayiç degisebiliyor, hazirlikli olun.

Eger ABD'den gidiyorsaniz AT&T'nin USA Direct servisi veya benzeri servislere nasil ulasabileceginizi ögrenin ve ABD'deki telefon kartinizi yaninizda bulundurun. (Baska ülkelerin telefon sirketlerinin bu tür servisleri var mi bilmiyorum, Almanya'dan gelen arkadaslar böyle bir sey duymadiklarini söylediler.) Aslinda Turk Telekom'un yeni ücretleri ile ABD'yi aramak USA Direct benzeri servisleri kullanmaktan daha hesapli, ama normal kontur kartlari ile çalismayan arizali telefonlardan bu servisler için ücretsiz arama yapabilirsiniz. Bu da telefon kuyruklarinda size önemli bir avantaj saglar.

Orada size verilecekler

Ilk gittiginizde orada size bir mavi çanta satilacak (almak zorundasiniz). Fiyati ben aldigim zaman 490 000 TL idi (yaklasik US$9). Temmuz 98 döneminde fiyat $8 civarinda imis. Bu parayla sunlari almis oluyorsunuz:

Yaklasik olarak (25cm)X(25cm)X(50cm) boyutlarinda fermuarli lacivert bir çanta. Bunun icinde vaya disinda cepleri yok. Malzemesi ince bir sentetik kumas, fermuar dikisi fazla zorlamaya gelmez.
Bir kutu kendinden cilali siyah ayakkabi boyasi.
Bir sabun kutusu ve bir sabun.
Bir banyo havlusu.
Iki tane elbise askisi.
Palaska.
Ufak bir dikis kutusu. (Hemen ihtiyaciniz olacak!)
Tras malzemelerinizi, dis firçanizi vs. koyabileceginiz kapakli plastik bir kutu.
Bir çift plastik terlik.
Bir çift siyah çorap (kislik degil).
Iki adet fanila, askeri yesil renkte.
Iki adet külot, paçali (boxer style).
Kepinize dikmeniz gereken renkli dügme (buna nüfte diyorlar.)
Pantolonunuzun paçalarina gecireceginiz lastik. Son bilgilere gore artik pantolonlar pacalari lastikli olarak veriliyormus.
Postal için tabanlik keçe (iyi kalite degil).
Bir çift eldiven (kis dönemi için).
Çengelli igneler.
Mehmetcigin El Defteri, içinde marslar, yemin metni, rütbeler, takvim, adres yazacak yer vs. olan küçük bir defter.
Boyuna asilan cinsten para kesesi.

Götürürseniz çok iyi olacaklar

Yukaridakiler haricinde ihtiyaciniz olacak seyler asagidaki listede. Bunlarin hemen hepsini orada (parayla) temin edebilirsiniz, ama hazirlikli giderseniz çok daha rahat edersiniz. Unutmayin ki bunlari yukarida boyutlarini verdigim çantaya sigdirmaniz gerekiyor.

Para kesesi, boyundan asilan (Temmuz'98 donemi bilgilerine gore orada verilen cantada mevcut olabilir.)
Iki adet ufak kilit (biri postal için diger çantanin fermuarini kilitlemek için)
Pijama; mevsime göre esofmanlar ayni isi gorebilir (tugayin kantininde kamuflaj desenli ve Burdur armali pijamalar satiliyor)
Esofman alt/üst
Siyah Çorap (Yikamak ve özellikle kurutmak kolay degil; ayaginizin terlemesini hesaba katip, bütün gün postalin içinde olacagini da düsünerek, ne kadar götüreceginize karar verin. Soguk dönemler için masraftan kaçinmayip dagcilarin kullandigi çoraplardan alirsaniz memnun kalirsiniz.)
Postal için tabanlik (ortopedik birsey alirsaniz ayaginiz daha rahat eder, yalniz o durumda postalinizi iki boy büyük almayi unutmayin)
Iç çamasiri (thermal --bu kis dönemi için-- ve normal. Aynen çoraplarda oldugu gibi yikama zorlugunu unutmayin, mümkün oldugunca çok bulundurun.)
Bir çift eldiven veya eldiven içi "warmer" (orada verilen eldiven soguga karsi tek basina yeterli degil)
Havlu, banyo ve yüz için
Gözlük kilifi, eski gözlük (lazimsa elbette)
Pilli tras makinasi, pil (böyle makina kullanbiliyorsaniz çok rahat edeceksiniz, ama ufak birsey olsun ki yaninizda tasiyabilesiniz yoksa dolabinizdan gidebilir)
Tras köpügü, jilet kullaniyorsaniz elbette
Kolonya
Dis firçasi, dis macunu
Sabun, sampuan
Nivea krem veya benzeri cilt kurumasini önleyici malzeme
Tylenol, Advil, antibiyotik, Tylenol Cold ve Tylenol Flu, ishal ilaci, bogaz pastili, mantara karsi krem (bunlardan ihtiyacinizdan biraz fazla bulundurun çünkü sizin gibi hazirlikli olmayan arkadaslariniza da vermeniz gerekecek)
Vitamin (Ilaç ve vitaminler giriste kontrol ediliyor, fazla bulurlarsa sizin isminiz altinda revirde dolaba kaldiriliyor; sonra gidip almak mümkün ama kaptirmazsaniz daha iyi)
Selpak mendil
Plastik bardak
Tirnak makasi
Ayak için pudra
Yara banti, postal vurmasi halinde kullanilacak cinsten ortasi delikli nasir bantlari (ABD'de drugstore'larda ayak kisminda bulursunuz)
Kulak tikaci (kogustaki horlamaya karsi)
Göz bagi (koguslar her zaman karanlik degil, özellikle ranzanin üst katinda yatiyorsaniz)
Agiz maskesi (toza karsi, disarida kullanamazsiniz ama kogusta takarsaniz yaz kis rahat uyuyabilirsiniz)
Bulasik eldiveni, uzunca olsun (bulasik nöbeti geldigi zaman çok faydali, önce gülen arkadaslariniz sonra imrenecekler; en son haberlere gore bulasikhanelerde artik eldiven varmis.)
Kalem, kagit
Ufak çaki
Ameliyat raporlari (saglik nedeniyle yapilmamasi gereken seyleri belgelemek için; yabanci dilde de olabilir)
Çantanizin ve diger esyanizin (mesela kepiniz) üzerine numaranizi yazmak icin koyu renkli bir marker
Ayak bileginizin önüne ve arkasina koymak üzere "vatka" (terzilerin omuzlar için kullandiklari cinsten). Bunu çorabinizin altindan giyebilirsiniz. [Öneri için Isik Bodur'a tesekkürler.]
Pilli, ufak okuma lambasi. Tras olmak, dikis, okumak için kullanisli olabilir. [Öneri için Kürsad Kiziloglu'na tesekkürler.]
Üniformalardaki dikisler cok kolay sokuluyordu. Sokulen bir iplik sarkinca onun daha fazla uzamamasi icin onu ya kesip ya cakmakla yakmak gerekiyordu, tabii bu gecici bir cozum oluyordu. Bir tutkal goturup dikislerin uclarina bir damla koymak bu sorunu engelliyebilir. [Can Bruce]

Yasak olanlar

Fotograf makinasi ve her türlü elektronik cihaz (özellikle radyo) yasak.
Not: Fotograf makinasi gotururseniz teslim olunca alip, son gün geri veriyorlarmis. Böylece ayrilmadan once hatira fotograflari çekmeniz mümkün olabilir.

Içinde uyusturucu olan ilaclar da yasak. Giriste doktorlar getirdiklerinizi kontrol ediyorlar.

Sözlük

Önemli Kelimeler

aztek: astegmen: Kullanim: Etrafta subay yokken çavuslarla falan konusurken kullanabilirsiniz, mesela "aztek Mustafa'ya kil oluyorum" gibi.
batarya: Dört takimdan olusan birim (piyadeler buna bölük diyorlar). Komutani bir yüzbasi.: Kullanim: Taburdaki bataryalar numaralari ile anilirlar. Mesela Hafif 3 gibi.
dogan günes: terhis olacaginiz günün sabahi.: Kullanim: Diyelimki ayin 11'inde terhis olacaksiniz, ayin onunda "Safak kac?" diye soruldugunda "Dogan günes!" diye cevap vereceksiniz.
içtima: Birligin sayilip komutana mevcudun bildirilmesi icin günün belirli saatlerinde toplanmasi.: Kullanim: Sabahlari batarya olarak içtima yapiliyor, aksamlari ve özellikle Cuma aksamlari tüm tugay birlikte toplaniyor. Içtimanin maksadi herkesin nerede olundugunun bilinmesi (nöbette, revirde, görevde, istirahatte, ...) ve firar varsa bir an önce ortaya çikarilmasi. Lakin, günün belki de en sinir bozucu anlari burada yasaniyor, defalarca sayiliyorsunuz, her zaman degisik sayi çikiyor, bir alem yani... Sunun gibi ifadelere kulaklariniz alisacak: "Batarya, sabah içtimasinda bir subay, iki astsubay ve besyüzon er ve erbas mevcudu ile emir ve görüslerinize hazirdir komutanim!"
kadro: Dagitimi yapilmis ve egitimini tamamlamis er, ayni zamanda usta er.: Kullanim: Resmi sayilan bir terim oldugu için herkesin yaninda (kadrolar dahil) kullanabilirsiniz.
komutan: Rütbesi sizden yüksek olanlara (yani herkese) hitap sekliniz.: Kullanim: Çavus ve onbasilara komutanim diye hitap etmeniz lazim. Özellikle etrafta daha üst rütbeli birisi varsa buna itina edin. Komutanlarin hiyerarsisine de dikkat edin. Önce manga komutaniniz gelir (bu bir çavus veya onbasi olabilir), isteklerinizi onu atlayip daha üstteki bir komutana söylemeniz hos karsilanmaz mesela (size sorulmus ise baska tabii)
mamus [okunus: mamush]: kisa dönem dövizli acemi erlere (mehmetciklere) verilen isim, kibarcasi Mehmet Bey.: Kullanim: Kadrolar bunu sizin için kullanacaklar.
manga: 20-25 erden olusan sizin ait oldugunuz en küçük birim.: Kullanim: Her takimin içindeki mangalar numaralari ile anilir. Mesela eger ikinci takimin birinci magasindaysaniz, "ikinin birindenim" veya "ikiye birdenim" dersiniz.
manga basi: mangadan sorumlu er, bu acemilerden birisi ve genellikle en uzun boylu olani.: Kullanim: Manga basina komutan diye hitap etmeyin.
mintika [okunus: mIntIka]: bölge anlamina gelen bu kelime sizin için takim olarak temizliginden sorumlu oldugunuz yer anlaminda.: Kullanim: "Arkadaslar minitkamizi yaptiktan sonra yemege gidecegiz." cümlesinde oldugu gibi yapmak fiiliyle birlikte kullanilir.
poset [okunus: poshet]: yüksek okul mezunu olup da askerligini yedeksubay yerine 8 aylik er olarak yapmayi tercih edenlere takilan isim; çavuslarinizin bir kismi böyle olabilir, yasca diger kadrolardan büyüktürler.: Kullanim: Kadrolarkendi aralarinda kullanirlar ama siz samimiyeti ilerletmeden kullanmasaniz daha iyi olur.
safak [okunus: shafak]: bulundugunuz günü saymadan üniformali uyanacaginiz gün sayisi. Bu kelime oradayken hayatinizin ekseni olacak.: Kullanim: Diyelimki ayin 11'inde terhis olacaksiniz. Ayin 8'inde (uyanir uyanmaz bile) "Safak kac?" diye soruldugunda "Iki!" diye cevap vereceksiniz.
tabur: Bir kaç bataryadan olusan birim. Komutani genellikle bir yarbay.: Kullanim: Ait oldugunuz birimler hiyerarsisinde numara yerine ismi olan ilk birim. Burdur'da Hafif Topçu Taburu, Orta Topçu Taburu ve Özel Tabur olmak üzere üç tabur var.
takim: Bes mangadan olusan birim.: Kullanim: Bataryanin takimlari da numaralari ile anilirlar. Mangadaki kullanim örnegine bakiniz.

Günlük Hayat

Safak takvimi. Sabahlari bunu isaretlemek günlük hayatinizin parçasi olacak.

Günlük hayatin ana parçalari

Yemekler

(November 7, 1998)

Yatakhane

(November 7, 1998)

Temizlik

(December 10, 1998)

Nöbetler

(November 7, 1998)

Egitim

(March 2, 2000)

Konferanslar vs. update

(November 7, 1998)

Ibadet imkanlari update

(November 7, 1998)

Kültür gezileri

Günler nasil geçiyor

Günler hemen hemen ayni programla geçiyor. Özelligi olan günler sunlar:

Ilk gün

(May 31, 1999)

Yemin töreni update

(November 7, 1998)

Son gün

Alelade bir gün

Program ana hatlariyla söyle:

6:00 Kogus kalk
6:30 Kahvaltiya
8:00 Sabah içtimasi
8:15 Egitim (veya konferans)
12:30 Ögle yemegi
13:30 Öglen içtimasi
13:45 Egitim (veya konferans)
16:30 Aksam içtimasi
17:30 Aksam yemegi
18:30 Gece dersi (haftada iki gün)
21:00 Yatis

İzlenimlerim

Izlenimlerim

Bu kisim biraz daginik parçalardan olusacak.

Askerligin mantigi

Bol bol söylenen bir laf "askerlikte mantik yoktur!" Bu saçma sapan herseyi kabul ettirmek, mesrulastirmak için öne sürülüyor. Bir noktaya kadar haklilik payi var: Egitimin amaci bireysel iradeyi ezip, komutan poziyonundakinin emrine vermek. Bunun askerlik isini yapmak için gerekli olup olmadigi ayrica tartisilabilir.

Ama, bastan savma is yapmak için veya kaynaklarin israfi için de bahane olarak kullaniliyor. Birçok sey bir üstün teftisine göre ayarlaniyor. Mesela boyaysa hemen teftis öncesi ve ancak teftis suresinde dayanacak kadar itinayla yapiliyor; sonra akarmis, tutmazmis kimsenin umurunda degil. Sürpriz teftis de yok askerde: Her nasilsa her zaman haberi önceden geliyor.

Manga iktidar dinamikleri

Boy uzunlugunun güç iliskilerine etkisi ilginç. Mangalari boy sirasina diziyorlar ve en uzun boylu olan mangabasi oluyor. Çavusunuz da genellikle önde duruyor, içtimalarda çogunlukla komutan öndekilere yakin oluyor vs. Böylece uzun boylu olanlar rütbe sahiplerine fiziki olarak daha yakin oluyorlar. Kisa boylular arkada kaldiklari gibi önlerindekilerden dolayi ne olup bittigini de göremiyorlar. Siradan çikmaya kalkmak yasak zaten.

Emirleri iyi duyamadiklari için arka siralar daha daginik oluyorlar, bu yüzden de azar isitiyorlar. Bir iki gün içinde bakiyorsunuz ön taraftakiler çavuslardan önce arka siralara bagirip cagirmaya basliyorlar. Sirada beklerken çavuslarla --ki çogu zaman kendilerinden genç delikanlilar-- samimi sohbetlere baslayip arka siralari çekistiriyorlar.

Bir süre sonra arka siralardaki bazi insanlarda davranis degisikligi görülüyor: Manga basindan firça yemeyi kabullenmye basliyorlar.

Bir tüketim olayi olarak askerlik

Normal askerler için herhalde farkli olabilir, ama dövizli askerler için bir taraftan Burdur esnafi bir taraftan askeriye bir ay içinde size tam bir tüketim tecrübesi yasatiyorlar; acemilerin de istahli katilimlari ile...

Burdur bu bir aylik askerlikte mümkün oldugunca çok "hatira" satin alabilmeniz için elinden geleni ardina koymuyor.

Önce fotograflar var. Fotografcilarda kamuflajli elbise (ya da sadece üst tarafi) giyip, basinizda yana kaykilmis topçu beresi ile çesitli pozlar mümkün. Eskiden elinizde hakiki G3 makinali tüfegi ile poz verebiliyormussunuz. Simdi bu yasak oldugu için sahteligi çok belli olan plastik silahlarla çekiyorlar. Aslinda bir yalik "silah tecrübesi" için daha uygun.
Sonra yaninizda sevdiklerinizin resmini götürüseniz montaj kompozisyonlar mümkün. Mesela, elinizdeki kadehin içine esinizin kafasi yerlestirilebilir.
Görüntüden sonra ses geliyor. Burdur kasetcilerine daha teslim olmadan önce siparisinizi verirseniz terhis zamanina sizin için özel hazirlanmis kaset dolduruyorlar. Asker arkadaslarinizi tanidiktan sonra, ilk çarsi izninizde siparisi verirseniz, onlarin sarki adiyabilirsiniz.
Bizim mangadan bir arkadasim kasetin basina her sabah dinlemekten usandigimiz içtimada tekmil vermeyi koydurmustu. Duydugum en orijinal fikirlerden birisi buydu.
Bir de hali ve flama endüstrisi var. Yastiklik büyüklükte halilari tesmlim olmdan önce siparis veriyorsunuz. Terhis oluncaya kadar bitiriyorlar. Üzerlerinden askerlikle ilgili sözler, Türkiye haritasi falan olabiliyor. Halidan daha kolay ve ucuz kirmizi zemin üzerine beyaz yazilarla falamalar var. Taburunuzu, döneminizi vs. yazdirabilirsiniz.
Tugay da size yemin töreni videosunu satiyor. Ayrica kislaya daha önceden anlasmali bir fotografçi (emekli subay) geliyor ve Burdur'dakinden çok daha ucuza "tabak üzerine" fotografiniz çekiyor. Çktirenlerin bir kismi tabak kalietesi beklenenden kötü çikinca hayal kirikligina ugradilar, ama.

Insanlarin bir taraftan bir an önce bitsin diye bekledikleri askerlik için öte yandan mümkün oldugunca çok hatira satin almaya çalismalari hayret verici bir olay.

Can Bruce'dan Temmuz 1998'den konuyla ilgili notlar:

Ben oradayken satin alabileceginiz seyler cogalmisti. Asagidaki listedekileri ozel siparis vererek aliyorsunuz:

Anonslu kaset kaydini artik garnizon icinde de yaptirmak mumkun.

Icinde fotografiniz olan tabaklar

Poster buyuklugunde fotograflar.

Uzerinde isminizi kazitacaginiz bir metal plaket, isminizin altinda "askerligini basariyla tamamlamistir" yaziyor. ($10)

Burdur'da bedelli askerlik hakkinda bir belgesel filmin videosu ($10)

"Burdur hatirasi" yazan bir porselen saat ($10).

"Burdur Hatirasi" yazan gul suyu takimi ($6)

"Burdur hatirasi" yazan bir tras losyonu takimi ($6).

Ayrica bir ara bir kitap sergisi oldu, orda ucuz romanlarinin yanisira luks baskili kitaplar ve cok ciltli takimlar da bulunuyordu. Ataturk'un hayatiyla cok luks bir kitap, gene cok kaliteli baskili bir Kur'an-i Kerim, 100'er dolardi.

Sehirden satin alinabilecek seyler arasinda fotograf albumleri (kapagina adiniz, ait oldugunuz tabur-batarya-manga yaziliyor), askeri tip kunyeler, tufek mermisi biciminde cakmaklar, Turk bayraklari da sayilabilir.

Bu Döküman alıntıdır Tanju Çataltepe