1. Giris

iRC protokolu yillardir yazili konferanslarla kullanilsin diye icat edildi. Bu dosya suanki IRC protokul aciklamasini yapmaktadir.

iRC protokolu TCP/IP network protokol kullanan sistemler uzerine kurulmustu, fakat sadece bu alanda calismak zorundadir sartlar yoktur.

iRC cesitli makinelerde calisabilen bir telekonferans sistemidir. Tipik bir kurulus tek islemin (server) ortak nokta kullanicilar icin (veya serverler) baglanmasini icerir, ve mesaj iletme/yonlemek ve diger gorevleri uygulamaktadir.

1.1 Serverler

Server iRC in bel kemigi olup, kullanicilarin baglanip bir birlerine konusmasini, ve gider serverlerin baglanip network olmasini saglar. iRC serverlerin kullanacgi tek netwrk konfigurasyon serverler ortak nod rolunu onundeki gider serverlere gorundugu icin dallanan agac seklini almaktadir

1.2 Kullanicilar

Kullanici baska server disinda, bir servere baglanan birseydir. Her kullanci ozel dokuz (9) karakterli nickler yoluyla diger kullanicilardan farkli oluyorlar. Nickin icerisinde kullanilan karakterleri ogrenmek icin protokol grammar kurallarina bakabilirsiniz. Nick e ayri, serverer tum kullanicilar icin bu bilgileri vermelidir: kullanicinin bulundugu host un gercek ismi, host da bulunan kullanicinin username i, ve baglandigi serverin adi.

1.2.1 Operatorler

iRC Network de belli bir duzen olmasi icin, ozel sinifta olan kullanicilar (operatorler) network de genel bakim gorevleri yapmaktadirlar. Operatorlere verilen kontrol bazen tehlikeli olarak gorunmus olabilir, ama sonucta gereklidir. Operatorler basit network gorevlerini yapabilmeleri gerekiyor, ornegin uzun surede kotu network routing i engellemek icin serverleri disconnect ve reconnect yapabilmek gerekiyor. Bu ihtiyci tanimak icin, bu protokolu burdan icerisi sadece operatorlere bu gibi gorevleri yapabilmesi icin calisacak. (Bu bolumlere bakin 4.1.7 (SQUIT) ve 4.3.5 (CONNECT)).

Operatorlerin daha cekismeli bir gucu, bir kullaniciyi servere baglandiktan sonra gucle cikarmasi, yani operatorler kullanicinin baglantisini serverden kapatabiliyorlar. Bu gucu hakli cikarmasi cok hassas konudur cunku yanlis zamanda kullanilmasi hem zarar verici hem sIkIci bir durumdur. (Daha fazla bilgi icin, 4.6.1 (KILL) bolumune bakabilirsiniz).

1.3 Kanallar

Kanal bir veya fazla kullanicinin bulundugu ve toplu ayni mesajlari gorebildigi yere verilen isimdir. Kanal ilk kullanicini join yaptigi an kurulup, kapanmasi son kisinin cikisiyle oluyor. Kanal kullanimda oldugu zaman, kullanicilar kanal adini yazip kullanabiliyorlar.

Kanal adlari æ°&æ± ve æ°#æ± isaretlerle baslayan, en cok 200 karakterli olan siradir. Bu sart disinda, kanal adinin olmasi icin uc sart daha var: birincisi bosluk olamamasi (æ° æ±), CTRL G (^G veya ASCII 7), veya virgul (æ°,æ±) (protokolde virgul isareti list maddelerini ayiriyor) olmamasidir.

Bu protokolun izin verdigi iki cesit kanal var. Birincisi dagitilan kanal, ve bu tum serverlere taninmaktadir ve ve network e bagli olan kanallar. Bu kanallar ilk isaretle marklanmis ve bir serverde olan kullanicilar kullanabiliyor. Bu kanallari belirten isaret æ°&æ±. Bu iki kanal tiplere ayri, cesitli kanal mode ler var, kanalin ozelliklerini degismek icin. (Daha ayrintili bilgi icin 4.2.3 (MODE command) a bakabilirsiniz).

Yeni kanal acmak icin, veya olan bir kanala katilmak icin, kullancinin kanali JOIN yapmasi gerekiyor. Kanal girilmeden once mevcut degilse, kanala giris yapildigi zaman kanal yaratiliyor ve giren user kanal operator oluyor. Kanal mevcut ise, kullanicinin kanala girebilmesi kanalin o anki mode lerine baglidir. Ornegin, kanal invite-only (+i) ise kullaniciya o kanaldan davet gelirse girebilir. Protokola gore, kullanici ayni zamanda bir cok kanalda bulunabilir, fakat en fazla on (10) kanalda bulunmak tavsiye edilir. (Daha fazla bilgi icin 8.13 bakabilirsiniz).

iRC network split oldugu zaman ayrilirsa, kanalda o servere bagli olan kullanicilarin bulunuyor, ve her server de ayni sey gecerli, ve diger serverlere yok olmus gibi gorunuyor. Split duzeldigi zaman, kanallara server tarafindan kanalda hangi kullanicilar bulundugunu tanitiyor, ve kanal mode leri ne oldugunu belirtiyor. Kanal iki server de mevcut ise, JOINs ve MODEs i belirli bir sekilde iki tarafin gorunutuluyor, ve kanalda hangi kullanicilar var ve kanal modeleri belli olur.

1.3.1 Kanal Operatorleri

Kanal operatorler ("chop" veya "chanop" olarak da taniniyorlar) bulundugu kanalda, o kanalin sahibleri olarak gorunuyor. Bu nedenle kanalda belirli gucler verilmistirler kanali kontrollu ve bir duzende tutmak icin. Kanal sahibi olarak, kanal operatorunun hareketlerine neden vermek gerektirmez, ama zararli veya uzucu hareketler olursa, iRC operatorlerin araya girmesi mumkun olabilir, veya kullanicilar kanaldan ayrilip baska yere gitsin veya kendi kanalini kursun.

Kanal operatorlerin kullanacagi komutlar:

KICK - kanaldan kullaniciyi atmak icin

MODE - kanalin mode unu degistirmek icin

INVITE - invite-only (+i) olan kanala kullaniciyi davet etmek icin

TOPIC - kanalin topicini kanal +t mode de oldugu zaman degistirmek icin

Kanal operatorleri kanalda oldugu zaman, nickinin yaninda æ°@æ± isareti ile taniniyor (ve NAMES, WHO ve WHOIS komutlarda gorunuyor).