Sosyalizm, gerek ekonomik bir doktrin olarak, gerek siyasal bir doktrin olarak, gerek bir ideoloji olarak tanımlanması son derece güç bir kavramdır. Zira, çağlar boyunca çok farklı kural ve uygulamalar sosyalizm olarak adlandırıldığı gibi; günümüzdeki birbirinden çok farklı uygulamalar da aynı biçimde adlandırılmakta ya da en azından sosyalizm oldukları iddiasını taşımaktadır.

Toplumculuk, sosyal-demokratlık, demokratik solculuk, komünistlik, sosyalistlik gibi bir dizi kavramın ifade etmek istedikleri şeyin ne olduğu ancak uygulamanın gözlenmesiyle anlaşılabilmektedir.

Tüm bu tartışmaların dışında kalarak çok genel çizgiler içinde bir tanımlama verilmek istenirse, üretim araçlarının (ya da en azından temel endüstrinin önemli bir bölününün) devlet tekelinde (ya da en azından denetiminde) bulunduğu ve söz konusu bu devletin çalışan kitleler tarafından denetlendiği ülkelerdeki ekonomik sisteme sosyalist denebilir.

Aslında sosyalizm, hemen hemen her ülkede farklı uygulandığı için, tek bir sosyalizmden söz etmek yerine farklı sosyalizmlerden söz etmek daha doğru olur.